Energjia qëndron në thelb të një sfide të dyfishtë: të mos lëmë askënd pas dore dhe të mbrojmë Planetin. Dhe energjia e pastër është thelbësore për zgjidhjen e saj.
Energji e pastër: për të gjithë…
Në një botë që po përballet me ndryshimet klimatike, energjia e pastër luan një rol jetësor në uljen e emetimeve dhe gjithashtu mund të përfitojë komunitetet që nuk kanë qasje në burime të besueshme energjie. Ende sot, 666 milionë njerëz jetojnë në errësirë , më shumë se 85 për qind e tyre në Afrikën Sub-Sahariane.
Lidhja midis energjisë së pastër, zhvillimit socio-ekonomik dhe qëndrueshmërisë mjedisore është thelbësore në adresimin e problemeve me të cilat përballen komunitetet vulnerabël në të gjithë botën.
Për popullatat pa qasje në energji të pastër, mungesa e energjisë së besueshme pengon arsimin, kujdesin shëndetësor dhe mundësitë ekonomike, dhe shumë nga këto rajone në zhvillim ende mbështeten shumë në lëndët djegëse fosile ndotëse për jetën e tyre të përditshme, duke përjetësuar varfërinë. Rreth 1.5 miliardë njerëz në zonat rurale ende përdorin sisteme gatimi të pasigurta, të pashëndetshme dhe joefikase, siç është djegia e drurit ose plehut, dhe numri i njerëzve pa gatim të pastër në Afrikën Sub-Sahariane vazhdon të rritet me një ritëm prej 14 milionë njerëzish në vit për shkak të rritjes së popullsisë.
Edhe pse kjo situatë është përmirësuar gradualisht, bota nuk është në rrugën e duhur për të arritur Objektivin 7 të Zhvillimit të Qëndrueshëm (SDG7), i cili synon të sigurojë akses në energji të përballueshme, të besueshme, të qëndrueshme dhe moderne për të gjithë deri në vitin 2030.
Nga ana pozitive, po bëhet përparim i dukshëm në kalimin në energji të pastër: kapaciteti i instaluar i burimeve të rinovueshme për frymë ka vazhduar të rritet çdo vit, duke arritur një nivel të ri rekord prej 341 vat për frymë në vendet në zhvillim, nga 155 vat në vitin 2015.
… dhe për planetin tonë
Por përdorimi i energjisë së pastër është gjithashtu thelbësor për luftën kundër ndryshimeve klimatike.
Një pjesë e madhe e gazrave serrë që mbulojnë Tokën dhe bllokojnë nxehtësinë e Diellit gjenerohen nëpërmjet prodhimit të energjisë, duke djegur lëndë djegëse fosile (nafta, qymyri dhe gazi) për të gjeneruar energji elektrike dhe nxehtësi.
Shkenca është e qartë: për të kufizuar ndryshimet klimatike, duhet t’i japim fund varësisë sonë nga lëndët djegëse fosile dhe të investojmë në burime alternative të energjisë që janë të pastra, të arritshme, të përballueshme, të qëndrueshme dhe të besueshme. Burimet e energjisë së rinovueshme, të cilat janë të disponueshme me bollëk përreth nesh, të siguruara nga dielli, era, uji, mbeturinat dhe nxehtësia nga Toka, plotësohen nga natyra dhe lëshojnë pak ose aspak gazra serrë ose ndotës në ajër.
Në të njëjtën kohë, përmirësimi i efikasitetit të energjisë është thelbësor. Përdorimi i më pak energjisë për të njëjtin prodhim, përmes teknologjive më efikase në sektorët e transportit, ndërtimit, ndriçimit dhe pajisjeve, për shembull: kursen para, ul ndotjen nga karboni dhe ndihmon në sigurimin e aksesit universal në energji të qëndrueshme për të gjithë.
Dita Ndërkombëtare e Energjisë së Pastër më 26 janar u shpall nga Asambleja e Përgjithshme (rezoluta A/77/327 ) si një thirrje për të rritur ndërgjegjësimin dhe për të mobilizuar veprime për një kalim të drejtë dhe gjithëpërfshirës drejt energjisë së pastër në të mirë të njerëzve dhe planetit.
26 janari është gjithashtu data e themelimit të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë së Rinovueshme (IRENA), një agjenci globale ndërqeveritare e themeluar në vitin 2009 për të mbështetur vendet në tranzicionet e tyre energjetike, për të shërbyer si një platformë për bashkëpunim ndërkombëtar dhe për të ofruar të dhëna dhe analiza mbi teknologjinë e energjisë së pastër, inovacionin, politikat, financat dhe investimet.
/Motilokal.com
