Rritja e tensioneve në Lindjen e Mesme po reflektohet drejtpërdrejt në tregjet e karburanteve në Evropën Juglindore, duke detyruar disa vende të ndërhyjnë urgjentisht për të frenuar rritjen e çmimeve.
Mali i Zi ka ulur akcizën për derivatet e naftës, në një përpjekje për të zbutur rritjen e çmimeve për konsumatorët, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se situata mbetet e paqëndrueshme për shkak të zhvillimeve gjeopolitike.
Një hap edhe më i fortë është ndërmarrë nga Serbia, e cila ka vendosur të ulë më tej akcizat për karburantet, duke i reduktuar ato me rreth 40%. Masa synon të mbrojë tregun e brendshëm dhe të shmangë një rritje të menjëhershme të çmimeve për qytetarët dhe bizneset.
Ndërkohë, Sllovenia ka ndërhyrë në disa drejtime njëkohësisht: ka liruar rezerva shtetërore të naftës dhe ka ulur më tej akcizat për dizelin, duke tentuar të stabilizojë furnizimin dhe çmimet në treg, njofton Energy Monitor.
Megjithatë, situata në Slloveni ka nxjerrë në pah edhe tensione në treg. Kompania Petrol ka kufizuar blerjet e karburanteve në disa pika dhe ka bërë thirrje për reforma në sistemin e çmimeve, duke paralajmëruar se rregullimi aktual mund të dëmtojë qëndrueshmërinë e furnizimit.
Në Kosovë, efektet e kësaj krize tashmë po ndihen në treg. Çmimi i naftës sot po shitet rreth 1.80 euro për litër, duke reflektuar presionin e rritjes së çmimeve në tregjet ndërkombëtare.
Autoritetet vendore kanë ndërmarrë masa për të frenuar rritjen e çmimeve. Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë ka vendosur marzhe të fitimit për operatorët e tregut, me qëllim mbrojtjen e konsumatorëve nga rritjet e papërballueshme. Paralelisht, inspektorët janë angazhuar në terren për të monitoruar zbatimin e këtyre vendimeve dhe për të parandaluar abuzimet eventuale, përcjell Energy Monitor.
Zhvillimet tregojnë se tregjet e karburanteve në rajon mbeten shumë të ndjeshme ndaj krizave globale, ndërsa qeveritë po përdorin instrumente fiskale dhe rregullatore për të amortizuar goditjet. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se masa të tilla janë shpesh afatshkurtra dhe nuk adresojnë problemet strukturore të varësisë nga importi i naftës.
Në një kontekst më të gjerë, këto lëvizje nënvizojnë nevojën për përshpejtimin e tranzicionit drejt burimeve alternative të energjisë, pasi krizat gjeopolitike vazhdojnë të ndikojnë drejtpërdrejt në koston e energjisë për qytetarët dhe ekonomitë e rajonit.
