Kriza globale e energjisë po thellohet, pasi masat emergjente të ndërmarra nga qeveritë në mbarë botën nuk kanë arritur të mbulojnë mungesën e madhe të furnizimit me naftë dhe gaz të shkaktuar nga lufta SHBA-Izrael kundër Iranit.
Kostot për energjinë, plehrat dhe petrokimikatet po rriten ndjeshëm, ndërsa bota po humbet deri në 20 milionë fuçi naftë në ditë nga prodhuesit e Lindjes së Mesme për shkak të mbylljes efektive nga Irani të Ngushticës së Hormuzit. Ndikimi i reduktimit të një të pestës së furnizimeve globale me naftë dhe gaz është përhapur me shpejtësi nëpër ekonomi dhe zinxhirë furnizimi.
United Airlines tha të martën se mund të duhet të rrisë çmimet e biletave deri në 20%. Filipinet shpallën një emergjencë kombëtare energjetike. Shoku akut i furnizimit me energji që tani godet Azinë, rajonin që varet më shumë nga furnizimet e Lindjes së Mesme, do të përhapet në Evropë në prill, thanë drejtuesit e naftës dhe ministrat e energjisë këtë javë.
Në Azi, vendet po marrin masa për të ulur konsumin e energjisë, duke përfshirë zbatimin e javës së punës katër-ditore dhe duke u kërkuar qytetarëve të kufizojnë udhëtimet dhe të përdorin shkallët në vend të ashensorëve.
Qeveritë në të gjithë botën po lëshojnë në treg një rekord prej 400 milionë fuçish naftë nga rezervat strategjike dhe SHBA-të kanë hequr sanksionet ndaj disa naftës iraniane dhe ruse, në mënyrë që rafineritë që kanë mungesë furnizimesh të mund ta blejnë atë.
Kuvajti prodhonte rreth 2.6 milionë fuçi naftë në ditë para luftës dhe është dashur të zvogëlojë prodhimin dhe të ndalojë dërgesat te rafineritë që blejnë naftë të papërpunuar të Kuvajtit.
Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë mbajtur disa eksporte që rrjedhin nga tubacionet që anashkalojnë Ngushticën e Hormuzit. Por këto eksporte, si dhe masat e tjera të emergjencës, nuk i afrohen mbulimit të ndërprerjes së furnizimit.
Mungesa e furnizimit mund të godasë Evropën në prill nëse lufta vazhdon, mendojnë analistët. Sipas tyre, mungesa e përgatitjes ka përkeqësuar sfidat për Evropën dhe pjesë të tjera të botës.
SHBA-të janë prodhuesi më i madh në botë i gazit natyror të lëngshëm. Por prodhuesit amerikanë nuk mund të kompensojnë mungesën e furnizimit nga Lindja e Mesme sepse ata tashmë janë në prodhimin maksimal.
/SCAN
