Inflacioni në Kosova ka arritur në 6% në shkurt të vitit 2026, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës.
Ky nivel konsiderohet relativisht i lartë, duke tejkaluar pragun prej 2% që zakonisht cilësohet si inflacion i moderuar, dhe sinjalizon presione në rritje në ekonomi.
Rritja e çmimeve po ndikohet nga disa faktorë, përfshirë zhvillimet ndërkombëtare dhe trendin në rritje të kostos së energjisë. Së fundmi, tensionet në Lindjen e Mesme, veçanërisht konflikti me përfshirje të Irani, kanë shtuar shqetësimet për një valë të re inflacioni, të nxitur nga rritja e çmimeve të karburanteve.
Si një ekonomi me deficit të lartë tregtar, Kosova mbetet veçanërisht e ekspozuar ndaj inflacionit të importuar, ku rritja e çmimeve në tregjet ndërkombëtare reflektohet shpejt në tregun vendor.
Deputeti i Lidhja Demokratike e Kosovës dhe ish-kryeministri Avdullah Hoti vlerëson se rritja e çmimeve të derivateve ka efekt të drejtpërdrejtë në të gjithë ekonominë.
“Rritja e çmimit të derivateve përhapet në gjithë ekonominë, duke rritur kostot e prodhimit dhe operimit të bizneseve. Këto kosto më pas barten te konsumatorët, duke ndikuar në rritjen e çmimeve të produkteve,” tha Hoti, duke theksuar se për shkak të integrimit të tregjeve globale, efektet zinxhirore janë të shpejta dhe të pashmangshme.
Megjithëse shumë vende evropiane kanë ndërmarrë masa për të zbutur ndikimin e krizës, Qeveria e Kosovës ende nuk ka prezantuar një paketë të qartë anti-inflacion.
Hoti rekomandon një qasje më aktive institucionale, duke kërkuar angazhim më të madh të Inspektoratit të Tregut dhe Komisionit të Konkurrencës për monitorimin e çmimeve dhe parandalimin e sjelljeve jokonkurruese në treg. Ai propozon gjithashtu publikimin e raporteve ditore për transparencë më të madhe ndaj qytetarëve.
Një nga masat kryesore të propozuara prej tij është ulja e akcizës për derivatet, e cila sipas tij mund të ndikojë drejtpërdrejt në uljen e çmimeve për konsumatorët. Sipas Hotit, një ulje e tillë mund të balancohet me rritjen e të hyrave nga TVSH-ja, që automatikisht rritet me rritjen e çmimeve.
Ai kritikon edhe masën aktuale të kufizimit të marzhave të fitimit, duke argumentuar se ajo nuk e mbron konsumatorin nga rritja e çmimeve, por vetëm kufizon fitimet e bizneseve, ndërkohë që rritja e çmimeve në tregjet ndërkombëtare bartet plotësisht te qytetarët.
Sipas tij, ndërhyrjet direkte në treg mund të kenë efekte negative afatgjata, duke dëmtuar konkurrencën dhe duke nxjerrë kompani nga tregu. Në vend të kësaj, ai sugjeron përdorimin e instrumenteve fiskale dhe politikave industriale për të arritur stabilizim të qëndrueshëm të çmimeve.
Në këtë kontekst, zhvillimet globale dhe varësia nga importi mbeten faktorët kryesorë që do të përcaktojnë ecurinë e inflacionit në Kosovë në muajt në vijim.
