Kosova ka ndërmarrë një hap të rëndësishëm drejt forcimit të sistemit të planifikimit hapësinor dhe avancimit të zhvillimit urban të ndjeshëm ndaj klimës. Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH, dega në Kosovë, në bashkëpunim me Ministrinë e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës (MMPHI), ka nisur një vlerësim gjithëpërfshirës të kornizës ligjore në këtë fushë. Ky proces konsiderohet një moment kyç që do të shërbejë si bazë për hartimin e Ligjit të ri për Planifikimin Hapësinor dhe për forcimin e qeverisjes së planifikimit në nivel qendror dhe komunal.
Megjithëse korniza aktuale ligjore mbetet funksionale, përvoja e zbatimit gjatë dekadës së fundit ka nxjerrë në pah disa sfida të vazhdueshme, si koordinimi i kufizuar ndërinstitucional, kapacitetet e pamjaftueshme në nivel komunal, dobësi në zbatim dhe përputhshmëri, si dhe mospërputhje procedurale dhe operacionale.
Në përgjigje të këtyre gjetjeve, ministria ka nisur procesin e rishikimit legjislativ me synim forcimin e instrumenteve të planifikimit, përmirësimin e mekanizmave të zbatimit dhe përafrimin e sistemit me praktikat evropiane, njofton Energy Monitor.
Për të siguruar që reforma të mbështetet në evidencë dhe në realitetet e terrenit, GIZ po e mbështet MMPHI-në në realizimin e një vlerësimi të thelluar të kornizës ekzistuese dhe të ndryshimeve të propozuara.
Proces gjithëpërfshirës dhe i bazuar në evidencë
Vlerësimi po zhvillohet përmes një qasjeje gjithëpërfshirëse dhe pjesëmarrëse, duke përfshirë institucionet qendrore, komunat, odat dhe shoqatat profesionale, akademinë, shoqërinë civile dhe sektorin privat.
Gjatë javës së kaluar, një mision pesëditor i ekspertëve ndërkombëtarë nisi me takime hapëse me MMPHI-në, përkatësisht me Divizionin e Planifikimit Hapësinor dhe Institutin e Planifikimit Hapësinor, me qëllim harmonizimin e fushëveprimit dhe metodologjisë së vlerësimit.
Në kuadër të këtij procesi u zhvilluan një sërë aktivitetesh me palët e interesit, përfshirë një punëtori me komuna në bashkëpunim me Asociacionin e Komunave të Kosovës, një punëtori shumëpalëshe me institucione qendrore e lokale, përfaqësues të sektorit privat, akademisë dhe shoqërisë civile, si dhe takime sektoriale mbi çështje ndërsektoriale si zhvillimi i energjisë së ripërtëritshme, mbrojtja e tokës bujqësore dhe trashëgimia kulturore në planifikimin hapësinor, përcjell Energy Monitor.
Po ashtu, u mbajtën takime me udhëheqjet komunale dhe drejtoritë e urbanizmit për të diskutuar sfidat praktike të zbatimit në nivel lokal.
Mbështetje për zhvillim të qëndrueshëm dhe të ndjeshëm ndaj klimës
E porositur nga Ministria Federale Gjermane për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (BMZ) dhe e bashkëfinancuar nga Sekretariati Shtetëror për Çështje Ekonomike (SECO), kjo nismë synon të forcojë planifikimin hapësinor si instrument kyç për zhvillimin urban të qëndrueshëm, menaxhimin e përgjegjshëm të tokës dhe planifikimin e infrastrukturës reziliente.
Përmes forcimit të kornizës ligjore dhe institucionale dhe përafrimit me standardet evropiane, procesi pritet të ofrojë bazë të fortë për hartimin e Ligjit të ri për Planifikimin Hapësinor dhe për përmirësimin e mekanizmave të zbatimit, përcjell Energy Monitor.
Në thelb, synimi është ndërtimi i një sistemi planifikimi më transparent, më të zbatueshëm dhe më të përgjegjshëm ndaj prioriteteve sociale, ekonomike dhe mjedisore të Kosovës.
