Komisioni Evropian ka vendosur të hapë një hetim të thelluar për të vlerësuar nëse plani i rishikuar i Rumanisë për kompaninë energjetike CE Oltenia – që përfshin rritje të ndihmës shtetërore dhe zgjatje të periudhës së ristrukturimit – është në përputhje me rregullat e Bashkimit Evropian për ndihmën shtetërore.
Autoritetet rumune njoftuan në dhjetor 2025 se synojnë të rrisin mbështetjen financiare për kompaninë nga 2.66 miliardë euro në 2.86 miliardë euro, si dhe të zgjasin afatin e zbatimit të planit të ristrukturimit deri në fund të vitit 2029. Sipas qeverisë rumune, vonesat në ndërtimin e kapaciteteve të reja me gaz dhe energji diellore kanë ndikuar në shtyrjen e mbylljes së kapaciteteve ekzistuese me linjit, duke krijuar rrezik potencial për sigurinë e furnizimit me energji në rajon, përcjell Energy Monitor.
Komisioni Evropian do të analizojë nëse ndihma shtesë e kërkuar është e justifikuar dhe nëse plani i rishikuar garanton qëndrueshmërinë afatgjatë të CE Oltenia, duke respektuar rregullat e konkurrencës në tregun e përbashkët. Gjithashtu, do të vlerësohet nëse kontributi financiar i vetë kompanisë dhe i investitorëve është i mjaftueshëm, në mënyrë që ndërhyrja e shtetit të mbetet proporcionale.
Hapja e hetimit nënvizon rëndësinë e mbikëqyrjes së ndihmës shtetërore në sektorin energjetik, veçanërisht kur bëhet fjalë për ndërmarrje të mëdha me rol të rëndësishëm në sigurinë e furnizimit dhe në tregun rajonal të energjisë.
Çfarë është ndihma shtetërore?
Ndihma shtetërore i referohet çdo forme mbështetjeje financiare që një qeveri, institucion publik apo ent shtetëror u ofron kompanive apo sektorëve të caktuar, me qëllim që t’i ndihmojë ato të përballojnë vështirësi ekonomike, të zhvillojnë investime apo të ruajnë stabilitetin e tregut.
Kjo mbështetje mund të vijë në forma të ndryshme – si financime direkte, kredi me kushte të favorshme, garanci shtetërore, lehtësime tatimore apo investime publike në ndërmarrje private.
Në Bashkimin Evropian, ndihma shtetërore rregullohet rreptësisht nga Komisioni Evropian për të siguruar që ajo të mos dëmtojë konkurrencën e tregut të brendshëm.
Megjithatë, BE-ja lejon përjashtime kur ndihma shërben interesit publik, si në rastet kur mbështeten projektet e energjisë së pastër, zhvillimi i rajoneve të pazhvilluara apo ruajtja e sigurisë së furnizimit me energji. Para zbatimit të çdo skeme të tillë, shtetet anëtare duhet të marrin miratimin e Komisionit, i cili vlerëson nëse masa është e nevojshme, proporcionale dhe e justifikuar në raport me qëllimin që synon të arrijë.
