Mali i Zi mund të përballet me kosto të konsiderueshme vjetore për zbatimin e Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) të Bashkimit Evropian, me një vlerë që mund të arrijë deri në 191 milionë euro, sipas analizave të autoriteteve malazeze.
CBAM është një instrument i krijuar nga BE-ja për të tarifuar emetimet e karbonit në mallrat e importuara, me qëllim shmangien e “shpërnguljes së karbonit” dhe harmonizimin e kostove mjedisore mes produkteve vendase dhe atyre të importuara. Në praktikë, eksportet drejt BE-së nga vendet jashtë unionit, që kanë intensitet më të lartë të emetimeve, do të tarifohen për emetimet e karbonit të gjeneruara gjatë prodhimit.
Sipas vlerësimeve të Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë të Malit të Zi, zbatimi i CBAM-it mund t’i kushtojë vendit midis 173 dhe 191 milionë euro në vit, varësisht nga çmimi i lejeve të emetimit të karbonit në tregun evropian. Këto kosto lidhen kryesisht me sektorët intensivë në energji dhe industrinë përpunuese, të cilët eksportojnë mallra drejt Bashkimit Evropian.
Analistët theksojnë se kostoja reale do të varet nga dinamika e tregjeve të karbonit dhe nga aftësia e biznesit malazez për të reduktuar emetimet përmes teknologjive më të gjelbra apo përmes mekanizmave të përmirësimit të eficiencës së energjisë dhe menaxhimit të emetimeve.
Zyrtarët malazezë kanë nënvizuar se vendi po punon për të përmirësuar transparencën dhe për të ndihmuar bizneset në adaptimin me kërkesat e CBAM-it. Kjo përfshin mbështetje për analizën e emetimeve të karbonit në produktet e eksportuara dhe përgatitjen për përmbushjen e standardeve të reja, që synojnë rritjen e konkurrencës në tregun e BE-së.
CBAM pritet të jetë pjesë e strategjisë afatgjatë të BE-së për të arritur objektivat klimatike deri në vitin 2030 dhe më tej, duke vendosur një standard të ri për tregtinë ndërkombëtare të mallrave me intensitet të lartë të emetimeve të gazrave serrë.
Në këtë kontekst, bizneset dhe autoritetet malazeze vazhdojnë konsultimet dhe përgatitjet, ndërsa pritet që ndikimi financiar i mekanizmit të analizohen më tej në raportet institucionale të ardhshme.
