Në debatin publik të Kallxo.com mbi të ardhmen e sektorit të energjisë në Kosovë, përfaqësues të partive politike kanë paraqitur qasjet dhe prioritetet e tyre për garantimin e sigurisë energjetike dhe rritjen e kapaciteteve prodhuese.
Diskutimet u përqendruan në nevojën për investime të reja në gjenerim, uljen e varësisë nga importi dhe rritjen e prodhimit vendor përmes kombinimit të burimeve tradicionale dhe atyre të ripërtëritshme.
Përfaqësues të partive në pushtet dhe opozitë prezantuan opsione që variojnë nga rehabilitimi i kapaciteteve ekzistuese në KEK, deri te ndërtimi i njësive të reja gjeneruese, përfshirë projekte me qymyr, gaz dhe energji të ripërtëritshme.
Një pjesë e diskutimit u fokusua edhe në idenë e gazifikimit të linjitit dhe ndërtimit të kapaciteteve të reja me gaz, si dhe në mundësinë e zgjerimit të projekteve solare dhe të erës, të cilat sipas tyre do të rrisin ndjeshëm kapacitetet vendore në vitet e ardhshme.
Përfaqësuesit e partive theksuan gjithashtu nevojën për përshpejtim të procedurave për lejet e energjisë së ripërtëritshme, duke vënë në pah barrierat burokratike dhe institucionale që, sipas tyre, po ngadalësojnë investimet.
Debati solli edhe dallime të qarta në qasje: nga mbështetja për projekte të mëdha infrastrukturore me partnerë ndërkombëtarë, deri te theksimi i reformave institucionale dhe rritjes graduale të kapaciteteve të brendshme.
Sektori i energjisë mbetet një nga temat kryesore të fushatës politike, me premtime që variojnë nga rritja e kapaciteteve ekzistuese deri te transformimi i plotë i sistemit energjetik të vendit.
Lëvizja Vetëvendosje: rehabilitim i termocentraleve dhe zgjerim i burimeve të ripërtëritshme
Përfaqësuesi i Lëvizjes Vetëvendosje ka theksuar se prioritet mbetet rritja e kapaciteteve vendore përmes rehabilitimit të njësive ekzistuese dhe investimeve në burime të ripërtëritshme.
Sipas tij, është në proces rehabilitimi i termocentralit “Kosova B”, i cili pritet të sjellë rritje të kapacitetit dhe zgjatje të jetës operacionale të njësive ekzistuese.
Ai ka bërë të ditur se po vazhdon edhe procesi i rivitalizimit të njësive të “Kosovës A”, ku disa blloqe janë në faza tenderimi dhe përgatitjeje për rehabilitim.
Po ashtu, është përmendur zhvillimi i projekteve të energjisë së erës dhe solare, si dhe ideja e gazifikimit të linjitit dhe ndërtimi i një njësie gjeneruese me bazë gazin.
Partia Demokratike e Kosovës (PDK): kapacitete të reja me fokus në “Kosovën e Re” dhe modernizim të sistemit
Përfaqësuesi i PDK-së ka theksuar mungesën e kapaciteteve dhe nevojën për investime të reja në gjenerim.
Sipas tij, në plan është ndërtimi i projektit “Kosova e Re” me kapacitet rreth 500 MW, si dhe shfrytëzimi i minierave të reja të linjitit me jetëgjatësi afatgjatë.
Ai ka përmendur gjithashtu modernizimin e “Kosovës B” si dhe përshpejtimin e investimeve në kapacitete të reja energjetike.
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK): menaxhim i importit, rritje e burimeve të ripërtëritshme dhe reforma në sistem
Përfaqësuesja e LDK-së ka theksuar nevojën për menaxhim të organizuar të importit të energjisë në periudhën tranzitore.
Sipas saj, prioritet mbetet rritja e burimeve të ripërtëritshme, përmirësimi i efikasitetit të rrjetit dhe auditimi i investimeve në sektor.
Ajo ka kërkuar rishikim të njësive në “Kosovën A” përmes studimeve të fizibilitetit, si dhe uljen e humbjeve në rrjet dhe rritjen e transparencës institucionale.
Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK): stabilitet i sistemit dhe zhvillim i kapaciteteve me gaz dhe projekte të reja
Përfaqësuesi i AAK-së ka theksuar nevojën për stabilizim të menjëhershëm të sistemit energjetik.
Sipas tij, në plan është ndërtimi i një termocentrali me gaz dhe zhvillimi i kapaciteteve të reja për të ulur varësinë nga importi.
Ai ka kritikuar vendimet e mëhershme për anulimin e projekteve energjetike dhe ka theksuar rëndësinë e lidhjeve rajonale në sektorin e gazit.
