Të dhënat e para për tremujorin e parë të vitit 2026 tregojnë se tregtia e energjisë elektrike mes Bashkimit Evropian dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor ka hyrë në një fazë ndryshimi, pas hyrjes në fuqi të Mekanizmit të Rregullimit të Karbonit në Kufij (CBAM).
Sipas raportit të parë të Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, shkëmbimet tregtare të energjisë janë ulur dukshëm krahasuar me vitin e kaluar, ndërsa diferencat e çmimeve mes dy tregjeve janë rritur.
Në total, flukset tregtare të energjisë elektrike kanë rënë me rreth një të katërtën, kryesisht për shkak të uljes së importeve nga BE drejt Ballkanit Perëndimor, por edhe një rënie më të lehtë të eksporteve nga rajoni, shkruan Balkan Green Energy News.
Raporti thekson se ndikimi i kostove të karbonit tashmë po ndihet në treg, duke i bërë më pak të leverdishme disa shkëmbime tradicionale të energjisë. Si rezultat, po ndryshojnë edhe mënyrat e tregtimit dhe planifikimit të prodhimit në rajon.
Edhe pse vendet e Ballkanit Perëndimor vazhdojnë të kenë një avantazh të qartë nga hidroenergjia, presioni i ri i çmimeve të karbonit po ndikon gradualisht në konkurrueshmërinë e përgjithshme, njofton Energy Monitor.
Një tjetër zhvillim i rëndësishëm është rritja e diferencës mes flukseve të planifikuara tregtare dhe atyre reale në rrjet, gjë që po ngre sfida shtesë për operatorët e sistemit të transmetimit në Evropën Juglindore, veçanërisht për stabilitetin dhe menaxhimin e rrjetit.
Në përgjithësi, Komuniteti i Energjisë vlerëson se këto janë sinjale të para të ndikimit të CBAM në tregun rajonal të energjisë, por thekson se është ende herët për të konkluduar nëse bëhet fjalë për një ndryshim të qëndrueshëm strukturor në marrëdhëniet energjetike mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor.
