Rusia dhe Kinë në negociata Vladimir Putin Dhe Xi Jinping tregoi sërish: energjia po bëhet arma kryesore e gjeopolitikës së madhe.
Në sfondin e krizës përreth Ngushtica e Hormuzit Pekini po kërkon gjithnjë e më shumë rrugë tokësore për furnizimet me naftë dhe gaz përmes Rusisë dhe Azisë Qendrore.
Pas takimit, palët njoftuan më shumë se 40 marrëveshje. Ato lidhen me energjinë, tregtinë, teknologjinë, inteligjencën artificiale, mjekësinë, bujqësinë, arsimin dhe turizmin. Moska dhe Pekini po tregojnë se partneriteti i tyre nuk është më një reagim i përkohshëm ndaj sanksioneve, por një konstrukt afatgjatë.
Tema kryesore është energjia. Për Kinë është çështje e qëndrueshmërisë ekonomike. Për Rusia – paraja, tregjet dhe zëvendësimi i drejtimit të humbur evropian. Pas ndarjes me Evropën, Moska po kthehet gjithnjë e më shumë në Lindje. Jo për shkak të një jete të mirë, sigurisht, por sepse gjeografia është ndonjëherë argumenti i fundit.
Pse Kina anashkalon Hormuzin?
Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga pengesat kryesore të naftës në botë. Çdo konflikt në Gjiri Persik godet çmimet, sigurimet, logjistikën dhe furnizimet. Prandaj, për Pekinin, rrugët tokësore përmes Rusia, Kazakistani dhe Azia Qendrore po bëhen sigurime strategjike.
Në këtë sfond, po diskutohet zgjerimi i korridoreve energjetike përmes të cilave nafta ruse, kazake dhe potencialisht iraniane mund të rrjedhë në Kinë. Por deklarata me zë të lartë për rrugën pothuajse të përfunduar Iran – Rusi – Kinë Është më mirë të merret me kujdes: tani për tani, ky është më shumë një bast gjeopolitik sesa një marrëveshje e përfunduar e infrastrukturës.
Pekini po bën pazare, Moska është në nxitim
Kinë është tashmë blerësi kryesor i burimeve energjetike ruse. Por ky nuk është një bashkim i romantikëve të barabartë, por një marrëveshje e ftohtë. Pekini blen sepse është fitimprurës. Moska po shet sepse zgjedhja është ngushtuar.
Një shembull i mirë është një tubacion gazi “Fuqia e Siberisë-2”. Moska e ka promovuar projektin për një kohë të gjatë, por Nuk ka ende një marrëveshje përfundimtare dhe afate të qarta. Kremlini po flet për marrëveshjet bazë, një rrugë dhe parimet e ndërtimit, por detajet kryesore tregtare mbeten të pazgjidhura.
Arsyeja është e thjeshtë: Kina nuk dëshiron të varet nga një furnizues dhe do të shtrydh kushtet. Pas humbjes së tregut evropian, Rusia ka nevojë për drejtimin kinez më shumë sesa Kina për gazin rus.
Kjo është miqësia: buzëqeshjet e zakonshme, secili ka kalkulatorin e vet.
Azia Qendrore bëhet më e rëndësishme
Nëse rrugët tokësore të energjisë zgjerohen, rëndësia Azia Qendrore do të rritet ndjeshëm. KazakistaniRrugët e Kaspikut, korridoret e transportit dhe lidhja e mundshme me Irani bëhen pjesë e luftës për naftë, gaz dhe lëndë të parë.
Për SHBA dhe BE ky është një sinjal i pakëndshëm. Perëndimi foli shumë për ndikimin në Azinë Qendrore, por shpesh humbi në infrastrukturë, para dhe shpejtësinë e vendimeve. Ndërsa Brukseli po shkruan strategji, Pekini po ndërton rrugë.
