ALPEX ka nisur bashkëpunimin me Nord Pool për ofrimin e platformave të reja të tregtimit dhe klerimit, një hap që pritet të sjellë produkte të reja dhe të afrojë më tej tregjet e energjisë elektrike të Shqipërisë dhe Kosovës me tregjet evropiane.
Bursa Shqiptare e Energjisë Elektrike (ALPEX) organizoi më 3 shtator një aktivitet për prezantimin e bashkëpunimit me Nord Pool, kompaninë që do të shërbejë si ofruesi i ri i platformave të tregtimit dhe klerimit të ALPEX.
Në aktivitet morën pjesë drejtuesit e dy kompanive, Sokol Dishnica, CEO i ALPEX, dhe Tom Darell, CEO i Nord Pool, të cilët prezantuan vizionin për bashkëpunimin dhe hapat e ardhshëm, përcjell Energy Monitor.
Tregtimi do të bëhet në intervale 15-minutëshe
Një nga ndryshimet kryesore që pritet nga bashkëpunimi është futja e Market Time Unit (MTU) 15-minutësh si në tregun Day-Ahead, ashtu edhe në tregun Intraday.
Kjo do të thotë se në vend të intervaleve njëorëshe, tregu do të mund të përcaktojë çmime dhe pozicione tregtare për çdo 15 minuta.
Intervalet më të shkurtra mundësojnë që tregu të pasqyrojë më mirë ndryshimet gjatë ditës në prodhimin dhe konsumin e energjisë elektrike. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për sistemet me pjesëmarrje në rritje të burimeve të ndryshueshme, si energjia diellore dhe e erës.
Nord Pool tashmë ka kaluar në tregtimin me MTU 15-minutësh në tregjet evropiane, ndërsa në tregun Day-Ahead evropian ndryshimi u bë operacional më 30 shtator 2025.
Një hap drejt integrimit evropian
Sipas ALPEX, përvoja dhe mbështetja e Nord Pool do të ndihmojnë edhe në integrimin e mëtejshëm të tregut të Shqipërisë dhe Kosovës në tregjet rajonale dhe evropiane të energjisë, përcjell Energy Monitor.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një periudhë kur tregjet e energjisë në rajon po kalojnë drejt mekanizmave më të integruar të tregtimit dhe coupling-ut me tregjet evropiane.
Për ALPEX, ndryshimi vjen pas një periudhe të rritjes së aktivitetit në bursë. Në tremujorin e dytë të vitit 2026, ALPEX regjistroi rritjen më të madhe të vëllimit të energjisë së tregtuar ndër bursat e energjisë në Ballkanin Perëndimor, me një rritje prej 52% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Tregu Intraday bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm
Kalimi në produkte 15-minutëshe është veçanërisht i rëndësishëm për tregun Intraday, ku pjesëmarrësit mund të korrigjojnë pozicionet e tyre më afër kohës së furnizimit.
Nord Pool operon tregje Intraday 24 orë në ditë dhe ofron produkte 15-minutëshe, 30-minutëshe, njëorëshe dhe produkte bllok, njofton Energy Monitor.
Për prodhuesit e energjisë diellore dhe të erës, kjo mund të krijojë më shumë mundësi për përshtatjen e tregtimit me prodhimin real, ndërsa për furnizuesit dhe tregtarët mund të ofrojë mjete më të sakta për menaxhimin e devijimeve.
Bashkëpunim me institucionet e tregut
Në aktivitetin e 3 shtatorit morën pjesë edhe përfaqësues të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë të Shqipërisë, Ministrisë së Ekonomisë të Kosovës, rregullatorëve ERE dhe ZRRE, si dhe OST, KOSTT dhe anëtarëve të ALPEX.
ALPEX e ka paraqitur bashkëpunimin me Nord Pool si një kapitull të ri në zhvillimin e tregut të energjisë elektrike në Shqipëri dhe Kosovë.
Me rritjen e tregtimit, zgjerimin e produkteve dhe afrimin me rregullat dhe mekanizmat evropianë, ndryshimi i platformës nuk është vetëm një përmirësim teknik. Ai synon ta bëjë tregun më fleksibël dhe më të përshtatshëm për një sistem energjetik ku prodhimi nga burimet e ripërtëritshme po zë gjithnjë e më shumë hapësirë.
