Shqipëria dhe Greqia synojnë të thellojnë bashkëpunimin ekonomik dhe strategjik, me infrastrukturën energjetike dhe sigurinë e furnizimit si fusha me rëndësi për zhvillimin rajonal. Gazsjellësi Trans Adriatic Pipeline (TAP), i cili kalon nëpër të dyja vendet, përbën një nga elementet kryesore të kësaj infrastrukture dhe një pikënisje për diskutimet mbi mundësitë e reja të investimeve.
Ministri i Punëve të Brendshme i Shqipërisë, Ervin Demo, i ka vënë në pah këto mundësi gjatë pjesëmarrjes në Forumin Strategjik të Bashkëpunimit Ballkanik, ku foli për marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Greqisë dhe potencialin për zgjerimin e partneritetit në sektorë strategjikë, përfshirë energjinë dhe tranzicionin e gjelbër.
Sipas të dhënave të prezantuara nga Demo, shkëmbimet tregtare mes dy vendeve kanë kaluar një miliard euro, ndërsa në Shqipëri operojnë më shumë se 300 kompani greke. Aktualisht janë duke u zbatuar edhe 20 projekte të përbashkëta, me vlerë të përgjithshme prej 25 milionë eurosh, megjithëse nuk janë specifikuar investime të reja energjetike në kuadër të tyre.
TAP-i, pjesë e infrastrukturës strategjike të rajonit
Gazsjellësi TAP transporton gaz natyror nga Azerbajxhani drejt tregjeve evropiane, duke kaluar përmes Greqisë dhe Shqipërisë, përpara se të dalë në detin Adriatik dhe të vazhdojë drejt Italisë. Ai është pjesë e Korridorit Jugor të Gazit dhe kontribuon në diversifikimin e rrugëve të furnizimit të Evropës.
Rëndësia e kësaj infrastrukture është shtuar në kushtet kur vendet evropiane synojnë të diversifikojnë burimet dhe rrugët e furnizimit me energji. Pozita gjeografike e Shqipërisë dhe Greqisë krijon mundësi për bashkëpunim në zhvillimin e infrastrukturës energjetike dhe lidhjeve rajonale, por realizimi i projekteve të reja varet nga vendimet konkrete të investimit, kërkesa e tregut dhe kapacitetet infrastrukturore.
Në deklaratën e tij, Demo e përshkroi hapësirën Adriatiko-Joniane si një zonë me rëndësi në rritje për sigurinë energjetike dhe transportin. Megjithatë, nuk u prezantuan projekte të reja konkrete për zgjerimin e TAP-it apo ndërtimin e ndërlidhjeve të tjera të gazit.
Tranzicioni i gjelbër dhe mundësitë për investime
Përtej gazit natyror, tranzicioni i gjelbër është identifikuar si një nga fushat ku Shqipëria dhe Greqia mund të zgjerojnë bashkëpunimin ekonomik. Investimet në burimet e ripërtëritshme, rrjetet elektrike dhe infrastrukturën ndërkufitare mund të kenë rëndësi për integrimin e tregjeve energjetike dhe për shfrytëzimin më të mirë të kapaciteteve prodhuese në rajon.
Shqipëria ka një sistem energjetik ku prodhimi mbështetet kryesisht në hidroenergji, ndërsa zgjerimi i kapaciteteve solare dhe të erës paraqet mundësi për diversifikimin e prodhimit. Në të njëjtën kohë, bashkëpunimi rajonal dhe zhvillimi i rrjeteve janë të rëndësishëm për menaxhimin e ndryshimeve në prodhimin nga burimet e ripërtëritshme dhe për shkëmbimin e energjisë elektrike.
Takimi dhe deklaratat në forum nuk përmbajnë njoftim për marrëveshje të reja në sektorin energjetik. Megjithatë, theksi te siguria e furnizimit, infrastruktura dhe tranzicioni i gjelbër tregon se energjia mbetet një nga fushat me rëndësi strategjike në marrëdhëniet ekonomike mes Shqipërisë dhe Greqisë.
