Ajo që deri pak vite më parë dukej si ide futuriste, sot po bëhet realitet në shumë vende evropiane. Gjenerata e re e paneleve diellore po integrohet drejtpërdrejt në oborre, rrugica, tarraca dhe hapësira parkimi, duke i shndërruar ato në burime të prodhimit të energjisë elektrike.
Për shkak të rritjes së kostove të energjisë, gjithnjë e më shumë qytetarë në Evropë po kërkojnë mënyra alternative për të ulur faturat e energjisë elektrike. Si rezultat, kompani të specializuara po zhvillojnë sipërfaqe diellore që zëvendësojnë pllakat klasike të betonit ose asfaltin.
Ndryshe nga panelet tradicionale që vendosen në çati, teknologjia e re mundëson prodhimin e energjisë edhe nga sipërfaqet mbi të cilat ecet ose kalojnë automjetet. Qëllimi është që hapësirat që deri tani kishin vetëm funksion praktik ose estetik, të bëhen pjesë aktive e sistemit energjetik të shtëpisë.
Një nga pionierët e kësaj teknologjie është kompania hungareze PLATIO, e cila që në vitin 2016 prezantoi prototipet e para të pllakave diellore. Sot produktet e saj përdoren në 13 vende evropiane, në oborre private, parqe, komplekse banimi dhe hapësira publike.
Në vitin 2018, kompania instaloi një sipërfaqe diellore prej nëntë metrash katrorë në hyrjen e një shtëpie familjare në Hungari. Sistemi kishte kapacitet prej 1.7 kWp dhe mund të siguronte energji për pajisje bazë shtëpiake si frigoriferi, ndriçimi LED dhe pajisje të vogla kuzhine.
Tre vjet më vonë, një projekt i ngjashëm u realizua pranë Frankfurtit në Gjermani, ku një kompleks banimi me gjashtë apartamente u pajis me një sistem me kapacitet 6.64 kWp, i aftë të prodhojë energji të krahasueshme me nevojat vjetore të një familjeje mesatare.
Një nga avantazhet kryesore të këtyre pllakave është qëndrueshmëria. Ato mbrohen me xham të posaçëm kundër rrëshqitjes, duke lejuar ecjen normale të këmbësorëve dhe, në disa raste, edhe parkimin e automjeteve.
Megjithatë, teknologjia ka edhe kufizime. Për shkak se panelet vendosen horizontalisht, ato zakonisht prodhojnë më pak energji sesa panelet klasike të montuara në çati me kënd optimal. Gjithashtu, pluhuri, papastërtitë dhe hijet mund të ndikojnë në uljen e efikasitetit të tyre.
Ekspertët vlerësojnë se interesi për prodhimin individual të energjisë po rritet vazhdimisht, ndërsa oborret, gardhet, tarracat dhe parkingjet po shihen gjithnjë e më shumë si hapësira me potencial energjetik.
Për vende me potencial të lartë diellor si Maqedonia e Veriut, teknologji të tilla mund të hapin perspektiva të reja për zhvillimin urban dhe energjinë e gjelbër, megjithëse përhapja e tyre do të varet nga kostot e investimit, kushtet teknike dhe mundësitë e lidhjes me rrjetin elektrik.
Në të ardhmen, pyetja mund të mos jetë vetëm nëse kemi panele diellore në çati, por sa nga sipërfaqet rreth shtëpisë sonë mund të prodhojnë energji elektrike.
