Një valë e zgjatur e të nxehtit dhe thatësira rekorde po ulin ndjeshëm nivelet e ujit në disa prej lumenjve më të rëndësishëm të Evropës, duke krijuar pasoja të drejtpërdrejta për sektorin energjetik, transportin lumor, bujqësinë dhe furnizimin me ujë, njofton Energy Monitor.
Lumenjtë Danub, Rajna, Elba dhe Luara kanë arritur nivele jashtëzakonisht të ulëta gjatë kësaj vere. Në Rumani, Danubi ka zbritur në nivelin më të ulët të regjistruar në rreth 30 vjet, ndërsa në Gjermani niveli i Rajnës ka kufizuar ndjeshëm lundrimin e anijeve të mallrave. Në Francë, pjesë të Lumit Luara janë tharë pothuajse plotësisht, ndërsa në Evropën Qendrore thatësira po konsiderohet ndër më të rëndat e dekadave të fundit.
Për sektorin energjetik, pasojat janë të shumta. Nivelet e ulëta të lumenjve vështirësojnë transportin e qymyrit, naftës dhe lëndëve të para drejt centraleve dhe industrisë, ndërsa temperaturat e larta të ujit kufizojnë edhe kapacitetin ftohës të termocentraleve dhe centraleve bërthamore. Në Hungari, prodhimi në centralin bërthamor Paks është reduktuar për shkak të temperaturës së lartë të ujit të Danubit, e cila iu afrua kufirit kritik për funksionimin e sistemit të ftohjes, përcjell Energy Monitor.
Transporti lumor është goditur gjithashtu. Në Rajnë, anijet po lundrojnë me ngarkesa të reduktuara për shkak të thellësisë së pamjaftueshme të ujit, duke rritur kostot e transportit në një nga korridoret më të rëndësishme tregtare të Evropës. Në Danub janë pezulluar disa linja tragetesh dhe është vështirësuar transporti i drithërave, ndërsa lundrimet turistike janë kufizuar në disa segmente të lumit.
Thatësira ka prekur rëndë edhe furnizimin me ujë dhe bujqësinë. Në Çeki, Sllovaki dhe Hungari, ekspertët raportojnë mungesë rekord të lagështisë në tokë, ndërsa rendimentet bujqësore pritet të pësojnë rënie të ndjeshme. Vreshtat, prodhimi i birrës dhe kulturat bujqësore po përballen me mungesë të ujit, ndërsa disa liqene kanë arritur nivele kritike.
Ndikimet e ndryshimeve klimatike po bëhen gjithnjë e më të dukshme edhe në vetë shtratin e lumenjve. Në Serbi, Kroaci dhe Hungari, tërheqja e ujit në Danub ka nxjerrë në sipërfaqe anije të fundosura nga Lufta e Dytë Botërore dhe mjete të tjera historike, të cilat për dekada kanë qenë të mbuluara nga ujërat e lumit, njofton Energy Monitor.
Sipas një analize të publikuar nga World Weather Attribution, thatësira ekstreme në Evropën Lindore dhe Qendrore është bërë rreth 11 herë më e mundshme për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor. Shkencëtarët paralajmërojnë se episode të tilla pritet të bëhen më të shpeshta dhe më intensive në të ardhmen.
Ekspertët theksojnë se menaxhimi i burimeve ujore po shndërrohet në një prioritet strategjik për Evropën. Investimet në rezervuarë, përmirësimi i sistemeve të ujitjes, ruajtja e ujit në peizazh dhe bashkëpunimi ndërkufitar për menaxhimin e baseneve ujore konsiderohen masa kyçe për rritjen e sigurisë energjetike dhe rezistencës ndaj ndryshimeve klimatike.
