Kompania shtetërore energjetike e Malit të Zi, EPCG, ka nënshkruar katër dokumente bashkëpunimi me BERZH-in dhe kompanitë Qair, Akuo Energy dhe Mantel Capture. Marrëveshjet synojnë zhvillimin e projekteve diellore dhe të erës, ruajtjen e energjisë dhe shqyrtimin e teknologjive për kapjen e karbonit në zonën e Pljevljës.
Dokumentet u nënshkruan gjatë konferencës së investimeve Bashkimi Evropian–Mali i Zi (AIM 2026), sipas njoftimit të EPCG-së të raportuar nga mediat malazeze.
Memorandumi me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) dhe Minierën e Qymyrit të Pljevljës përcakton kornizën e bashkëpunimit për tranzicionin energjetik të rajonit. Planet përfshijnë ndërtimin e një centrali diellor me bateri për ruajtjen e energjisë në hapësirën e kompleksit të dikurshëm minerar, si dhe shqyrtimin e zgjidhjeve për ngrohjen qendrore dhe ruajtjen e energjisë termike, përcjell Energy Monitor.
Me Qair Montenegro, EPCG nënshkroi një dokument që përcakton bazat për bashkëpunim në zhvillimin, financimin, ndërtimin dhe menaxhimin e përbashkët të centraleve diellore dhe të erës në Mal të Zi.
Marrëveshja me kompaninë franceze Akuo Energy përfshin bashkëpunimin për projekte diellore dhe të erës, si dhe sisteme të baterive për ruajtjen e energjisë elektrike (BESS). Synimi është zgjerimi i kapaciteteve nga burimet e ripërtëritshme dhe rritja e fleksibilitetit të sistemit elektroenergjetik.
Dokumenti i katërt, me kompaninë amerikane Mantel Capture, hap mundësi për bashkëpunim në teknologjitë e kapjes dhe ruajtjes së dioksidit të karbonit, duke shqyrtuar zbatimin e tyre të mundshëm në Termocentralin e Pljevljës.
Tranzicioni i Pljevljës
Pljevljës i kushtohet vëmendje e veçantë në planet energjetike të Malit të Zi, pasi termocentrali me qymyr dhe miniera përbëjnë burim të rëndësishëm punësimi dhe të ardhurash për rajonin.
Plani Kombëtar për Energji dhe Klimë parasheh ndërprerjen e operimit të rregullt të termocentralit deri në vitin 2041, ndërsa tranzicioni duhet të marrë parasysh edhe sigurinë e furnizimit dhe ndikimin ekonomik te komuniteti lokal.
Marrëveshjet e reja vijnë në vazhdën e përpjekjeve për të diversifikuar prodhimin e energjisë në Mal të Zi. Minierat e qymyrit në Pljevlja kanë planifikuar edhe më herët zhvillimin e një parku diellor prej 81 MWp pranë zonës minerare, duke synuar shfrytëzimin e hapësirave dhe infrastrukturës ekzistuese për prodhimin e energjisë nga burime të ripërtëritshme.
Megjithatë, dokumentet e nënshkruara nuk nënkuptojnë se të gjitha projektet kanë marrë vendimet përfundimtare të investimit. Ato krijojnë bazat për bashkëpunim dhe zhvillim të mëtejshëm të projekteve që synojnë ndryshimin gradual të strukturës së prodhimit të energjisë në Mal të Zi.
