Kryeministrja italiane i kërkon Ursula von der Leyen më shumë fleksibilitet buxhetor për të përballuar krizën energjetike të shkaktuar nga lufta me Iranin dhe rritja e çmimeve…
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni po i bën presion Brukselit që të lehtësojë rregullat fiskale të Bashkimit Evropian për të ndihmuar qeveritë të përballojnë goditjen ekonomike të shkaktuar nga lufta me Iranin dhe rritja e çmimeve të energjisë.
Në një letër drejtuar Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, e raportuar fillimisht nga gazeta italiane Corriere della Sera të hënën, Meloni kërkoi që “investimet dhe masat e jashtëzakonshme të nevojshme për të përballuar krizën energjetike” të përjashtohen nga Pakti i Stabilitetit dhe Rritjes i BE-së. Ky kuadër kërkon që shtetet anëtare të mbajnë deficitin buxhetor nën 3 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
“Kriza në Lindjen e Mesme dhe tensionet në Ngushticën e Hormuzit, të cilat i shtohen pasojave të agresionit rus në Ukrainë, tashmë po sjellin pasoja shumë të rënda dhe shpesh të pabarabarta në çmimet e energjisë, si dhe në kostot për familjet dhe bizneset,” shkroi Meloni në letër.
Kryeministrja italiane argumentoi se, njësoj siç marrëveshja e stabilitetit përjashton shpenzimet për mbrojtjen nga llogaritjet fiskale, edhe kostot që lidhen me energjinë duhet të mos merren parasysh. “Duhet të kemi guximin politik të pranojmë se sot siguria energjetike është gjithashtu një prioritet strategjik evropian,” theksoi ajo.
Meloni shtoi se Roma do ta ketë të vështirë të justifikojë pjesëmarrjen në programin evropian SAFE për financimin e mbrojtjes nëse Brukseli refuzon të ofrojë fleksibilitet të ngjashëm për shpenzimet energjetike. Italia kërkon që “klauzola kombëtare e mbrojtjes”, e lidhur aktualisht me investimet në mbrojtje, të zgjerohet përkohësisht edhe për masat emergjente në energji.
Apeli i kryeministres italiane vjen në një moment të vështirë për financat publike të Italisë. Muajin e kaluar, zyra statistikore e BE-së konfirmoi se deficiti buxhetor i Italisë për vitin 2025 ka shkelur rregullat fiskale të Brukselit. Ky zhvillim erdhi pas një humbjeje të rëndësishme politike për Melonin në referendumin për drejtësinë dhe pritet ta detyrojë qeverinë italiane të kufizojë shpenzimet përpara një viti delikat zgjedhor, ndërsa koalicioni i saj i qendrës së djathtë rezulton në sondazhe pothuajse në barazim me rivalët e qendrës së majtë.
Që nga shpërthimi i luftës me Iranin më 28 shkurt, pas sulmeve të përbashkëta amerikano-izraelite ndaj objektivave iraniane, Evropa është përballur me rritje të forta të çmimeve të energjisë dhe shqetësime në rritje për furnizimin me gaz, ndërprerjet në rafineri dhe pakësimin e rezervave të karburantit për avionë. Rreth 20 për qind e furnizimit global me naftë kalon përmes Ngushticës së Hormuzit.
Megjithatë, Brukseli deri tani ka kundërshtuar thirrjet për ndryshime të mëdha politike për të përballuar krizën. Më herët këtë vit, Komisioni Evropian refuzoi kërkesën e Austrisë, Gjermanisë, Italisë, Portugalisë dhe Spanjës për të vendosur një taksë të jashtëzakonshme ndaj kompanive energjetike që po përfitonin nga lufta me Iranin.
Edhe të dielën, Komisioni sinjalizoi hezitim për t’iu përgjigjur pozitivisht kërkesës së Melonit.
Në një deklaratë për mediat italiane, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Olof Gill, tha se BE-ja tashmë u kishte paraqitur qeverive “një sërë opsionesh” për menaxhimin e krizës. Ai theksoi gjithashtu se blloku “nuk po e përfshin Klauzolën Kombëtare të Mbrojtjes mes këtyre opsioneve”, sepse dëshiron të mbetet brenda “një kuadri kufizimesh fiskale të përgjegjshme”.
