Tregjet globale të naftës po i afrohen një “zone të kuqe”, ndërsa kriza iraniane dhe bllokimet në eksportet nga Lindja e Mesme po shtojnë frikën për një tronditje të re energjetike.
Paralajmërimi u bë nga drejtori ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), Fatih Birol, i cili tha se muajt korrik dhe gusht mund të sjellin mungesa serioze të furnizimit dhe rritje të forta të çmimeve.
Duke folur në Londër për organizatën Chatham House, Birol theksoi se rezervat globale të naftës po pakësohen me shpejtësi, ndërsa kërkesa pritet të rritet ndjeshëm gjatë sezonit veror të udhëtimeve. Sipas tij, mungesa e eksporteve të reja nga Lindja e Mesme po e shtyn tregun drejt një pike kritike.
Shefi i IEA-s deklaroi se zgjidhja më e rëndësishme për shmangien e krizës mbetet rihapja e plotë dhe pa kushte e ngushticës së Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme për transportin global të naftës. Ai shtoi se vendet anëtare të IEA janë të gatshme të lirojnë më shumë rezerva strategjike, ashtu siç bënë në muajin mars.
Birol e përshkroi situatën aktuale si më dramatike se krizat e mëparshme të naftës në vitet 1973, 1979 dhe 2022, duke paralajmëruar se rreth 14 milionë fuçi naftë në ditë mungojnë aktualisht në tregjet ndërkombëtare për shkak të tensioneve gjeopolitike.
Sipas tij, pasojat nuk do të kufizohen vetëm në sektorin energjetik. Ai paralajmëroi se rritja e inflacionit mund të shfrytëzohet politikisht nga partitë ekstremiste në Evropë, ndërsa vendet do të detyrohen të kërkojnë burime më të sigurta energjie, përfshirë energjinë bërthamore dhe burimet e rinovueshme.
Ndërkohë, tensionet diplomatike mes Iranit dhe SHBA-së mbeten të larta. Irani ka refuzuar të eksportojë rezervat e uraniumit të pasuruar në një vend të tretë, ndërsa presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se SHBA “nuk do ta lejojë Iranin ta mbajë atë material”.
