Shtetet e Bashkuara kanë zgjatur deri më 30 shtator 2026 lejen që i mundëson kompanisë serbe të naftës NIS të vazhdojë operimin, importin e naftës së papërpunuar dhe aktivitetet e rafinimit, ndërsa vazhdojnë negociatat për ndryshimin e pronësisë së kompanisë.
NIS, e cila kontrollohet nga aksionarë rusë, është nën sanksionet amerikane për shkak të pronësisë së saj ruse. Departamenti amerikan i Thesarit vendosi sanksionet në vitin 2025 në kuadër të masave ndaj sektorit energjetik rus për shkak të luftës në Ukrainë.
Leja e re i lejon NIS-it të vazhdojë importin e naftës së papërpunuar, aktivitetet e rafinimit, mirëmbajtjen teknike, transaksionet financiare dhe veprimet e nevojshme për sigurinë e furnizimit.
Zgjatja është veçanërisht e rëndësishme për Serbinë, pasi rafineria e NIS-it në Pançevë mbulon rreth 80% të kërkesës së vendit për naftë. Ndërkohë, importet alternative janë përballur edhe me probleme për shkak të niveleve të ulëta të ujit në Danub, që kanë kufizuar transportin e karburanteve, përcjell Energy Monitor.
Në sfond është negociata për shitjen e pjesës ruse në NIS te kompania hungareze MOL. Gazprom Neft dhe Gazprom kontrollojnë së bashku rreth 56% të aksioneve, ndërsa shteti serb zotëron 29.9%. Negociatat mes palëve për transferimin e pronësisë janë në fazën përfundimtare, sipas ministres serbe të Energjisë, Dubravka Đedović Handanović.
Uashingtoni ka dhënë disa herë leje të përkohshme për operimin e NIS-it, duke i dhënë kompanisë dhe palëve të përfshira më shumë kohë për të përfunduar ndryshimin e pronësisë. Leja e fundit, e cila skadonte më 28 gusht, është zëvendësuar me autorizimin e ri deri më 30 shtator.
Për Serbinë, zgjatja shmang për momentin një ndërprerje të mundshme të furnizimit me naftë dhe i jep kohë shtesë procesit të shitjes së aksioneve ruse te MOL. Megjithatë, çështja e pronësisë së NIS-it dhe marrëdhënia e saj me sanksionet amerikane mbeten të pazgjidhura.
