Senati italian ka miratuar përfundimisht ligjin që krijon kuadrin për rikthimin e energjisë bërthamore në vend, rreth 40 vjet pas referendumit që i dha fund programit bërthamor të Italisë pas katastrofës së Çernobilit.
Ligji u miratua më 23 shtator me 81 vota pro, 51 kundër dhe shtatë abstenime, pasi ishte miratuar më parë nga Dhoma e Deputetëve.
Ligji nuk autorizon menjëherë ndërtimin e centraleve të reja. Ai i jep qeverisë kompetencën për të hartuar brenda 12 muajve rregullat për ndërtimin dhe funksionimin e centraleve, sigurinë, menaxhimin e karburantit të përdorur dhe mbetjeve radioaktive, si dhe krijimin e organeve të kontrollit, përcjell Energy Monitor.
Italia synon reaktorë të rinj modularë
Qeveria e Giorgia Melonit po e orienton rikthimin e energjisë bërthamore drejt teknologjive të reja, veçanërisht reaktorëve të vegjël modularë (SMR) dhe reaktorëve modularë të avancuar (AMR), në vend të centraleve të mëdha të gjeneratave të mëparshme.
Ministri italian i Mjedisit dhe Sigurisë Energjetike, Gilberto Pichetto Fratin, ka deklaruar se dekretet zbatuese synohet të përgatiten deri në fund të vitit. Sipas tij, centralet e para të reja mund të hyjnë në funksion rreth viteve 2033–2034.
Nga Çernobili te rikthimi i bërthamores
Italia kishte katër reaktorë në funksion, por programi bërthamor u ndërpre pas referendumit të vitit 1987, të zhvilluar pas katastrofës së Çernobilit. Një përpjekje tjetër për rikthimin e energjisë bërthamore u rrëzua nga referendumi i vitit 2011, pas aksidentit në Fukushima.
Qeveria italiane argumenton se rritja e kërkesës për energji elektrike, objektivat për uljen e emetimeve dhe nevoja për të ulur varësinë nga importet e energjisë kërkojnë një rol të ri për energjinë bërthamore, njofton Energy Monitor.
Italia aktualisht importon edhe energji elektrike të prodhuar nga centralet bërthamore të vendeve fqinje. Kryeministrja Meloni e ka paraqitur ligjin si një mënyrë për të krijuar mundësinë që një pjesë e kësaj energjie të prodhohet në vend.
Mbetjet radioaktive mbeten një nga çështjet kryesore
Një nga detyrat që duhet të trajtohet përmes kuadrit të ri është menaxhimi i karburantit të përdorur dhe mbetjeve radioaktive. Italia ende nuk ka një depo kombëtare të përhershme për mbetjet radioaktive të programit të saj të mëparshëm bërthamor.
Përveç kësaj, projektet e ardhshme do të kërkojnë përcaktimin e vendeve ku mund të ndërtohen centralet dhe miratimin e komuniteteve lokale.
Debati për energjinë bërthamore po rikthehet ndërkohë në disa vende evropiane. Franca po planifikon centrale të reja, ndërsa vende të tjera po shqyrtojnë SMR-të si pjesë të strategjive të tyre për furnizimin me energji.
Me miratimin e ligjit, Italia ka vendosur kështu bazën ligjore për rikthimin e energjisë bërthamore. Hapi i ardhshëm është hartimi i rregullave zbatuese dhe më pas përcaktimi i teknologjive, vendeve dhe projekteve konkrete.
