Eksportet e naftës nga vendet e Gjirit Persik, pa përfshirë Iranin, janë rikuperuar në shtator në më shumë se 81 për qind të niveleve para luftës, pavarësisht sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike dhe rreziqeve të vazhdueshme për transportin detar në rajon.
Sipas të dhënave të Vortexa të raportuara nga Reuters, rrjedhat e naftës bruto, kondensatit dhe produkteve të rafinuara, përfshirë gazin e lëngshëm të naftës (LPG), nga Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti, Iraku, Katari, Omani dhe Bahrejni arritën mesatarisht në 19.2 milionë fuçi në ditë gjatë shtatorit. Para fillimit të luftës më 28 shkurt, niveli ishte rreth 23.6 milionë fuçi në ditë.
Rimëkëmbja është nxitur kryesisht nga rritja e eksporteve të Arabisë Saudite. Dërgesat e naftës bruto dhe kondensatit nga vendi u rritën ndjeshëm gjatë shtatorit, duke kompensuar pjesërisht rënien e eksporteve nga disa prodhues të tjerë të Gjirit.
Megjithatë, shifrat tregojnë një dallim të rëndësishëm ndërmjet naftës bruto dhe produkteve të rafinuara. Eksportet e naftës bruto dhe kondensatit u rikuperuan në rreth 91 për qind të nivelit para luftës, ndërsa eksportet e karburanteve të rafinuara, përfshirë LPG-në, mbetën në vetëm rreth 60 për qind të nivelit të mëparshëm, përcjell Energy monitor.
Kjo do të thotë se rikuperimi i eksporteve të naftës nuk nënkupton kthimin e plotë të tregjeve energjetike në normalitet. Furnizimi me produkte të rafinuara, veçanërisht me naftë dizel dhe karburant për aviacion, vazhdon të jetë i kufizuar dhe po kontribuon në tensionet në tregjet globale të karburanteve.
Në të njëjtën kohë, eksportet e naftës bruto nga Lindja e Mesme kanë arritur në disa ditë edhe mbi nivelet para luftës. Të dhënat e transportit tregojnë se në katër nga shtatë ditët e fundit të shtatorit eksportet e naftës bruto nga rajoni tejkaluan nivelin e periudhës para luftës.
Rimëkëmbja është bërë e mundur edhe përmes ndryshimit të rrugëve të transportit. Prodhuesit kanë përdorur më shumë tubacionet alternative, portet dhe transferimet nga anija në anije për të shmangur pjesërisht pengesat në Ngushticën e Hormuzit. Rreth 40 për qind e naftës bruto të rajonit po kalon përmes rrugëve që shmangin ngushticën, krahasuar me rreth 17 për qind para luftës.
Megjithatë, rreziqet mbeten të larta. Sulmet ndaj anijeve dhe infrastrukturës energjetike vazhdojnë të ndikojnë në transportin dhe sigurimin e ngarkesave, ndërsa kostot e transportit dhe të sigurimit mbeten të larta. Për këtë arsye, rritja e volumeve fizike të naftës nuk është përkthyer në një normalizim të plotë të çmimeve të energjisë.
Irani përbën një përjashtim të rëndësishëm në këto të dhëna. Eksportet iraniane ranë në zero gjatë shtatorit, sipas të dhënave të Kpler të cituara në raportimet për tregjet e naftës, si pasojë e bllokadës detare amerikane.
Pra, shifra prej 81 për qind tregon një rikuperim të konsiderueshëm të rrjedhave të hidrokarbureve nga Gjiri, por jo rikthim të plotë të furnizimit. Nafta bruto është shumë më pranë niveleve para luftës, ndërsa tregu i produkteve të rafinuara vazhdon të përballet me mungesa dhe pasiguri.
