Kompania shtetërore malazeze e qymyrit Rudnik Uglja ka marrë lejen për përdorimin e shtratit të ri të lumit Cehotina, duke hapur qasje në rezerva të reja të qymyrit në zonën e minierës së Potrlicës në Pljevlja.
Leja konfirmon se punimet për zhvendosjen e shtratit të lumit janë realizuar në përputhje me dokumentacionin e projektit dhe standardet profesionale, njoftoi kompania. Shtrati i ri ishte vënë në funksion provë në fund të dhjetorit të vitit të kaluar.
Projekti i zhvendosjes së Cehotinës është një nga projektet më të mëdha hidroteknike të realizuara në Mal të Zi dhe ka kushtuar rreth 16 milionë euro. Punimet janë kryer nga kompanitë serbe HSV, Opticus Ing dhe Kolubara nga Mionica, përcjell Energy Monitor.
Rezerva për termocentralin deri në vitin 2048
Zhvendosja e lumit ka rëndësi të drejtpërdrejtë për furnizimin me qymyr të Termocentralit Pljevlja, i cili është termocentrali i vetëm me qymyr në Mal të Zi dhe është në pronësi të kompanisë shtetërore EPCG.
Rudnik Uglja, me seli në Pljevlja, është kompania më e madhe minerare e Malit të Zi dhe klienti kryesor i saj është pikërisht Termocentrali Pljevlja.
Për vite me radhë, rrëshqitjet e dheut dhe çarjet në terren kanë kufizuar zgjerimin e shfrytëzimit në minierën Potrlica. Para zhvendosjes së Cehotinës, rezervat e disponueshme të qymyrit konsideroheshin të mjaftueshme për nevojat e termocentralit për më pak se një vit.
Sipas EPCG-së, qasja në rezervat e reja pas zhvendosjes së lumit krijon kushte që operimi i Rudnik Uglja-s dhe Termocentralit Pljevlja të mbështetet me qymyr deri në vitin 2048.
Çështja e sigurimit të rezervave të qymyrit është bërë më e rëndësishme në rajon, ndërsa termocentralet me qymyr vazhdojnë të luajnë rol në sigurinë e furnizimit me energji.
Në Maqedoninë e Veriut, për shembull, EMV ka lidhur marrëveshje me KEK-un për furnizimin me linjit nga Kosova për tre vjet, me kompaninë maqedonase që pret rritje të prodhimit të energjisë me rreth 800 GWh në vit.
Edhe në Kosovë, përdorimi dhe furnizimi me linjit mbeten pjesë e debatit për sigurinë energjetike. KEK ka theksuar së fundmi se marrëveshja me ESM-në ka të bëjë me shitjen e qymyrit dhe jo me dhënien me koncesion të minierave apo aseteve të Korporatës.
Në Bosnjë dhe Hercegovinë, ndërkohë, çështjet rreth rezervave dhe të drejtave të shfrytëzimit të qymyrit kanë sjellë edhe mosmarrëveshje ligjore, përfshirë rastin e minierës Ugljevik Istok 2 në Republika Srpska.
Për Malin e Zi, projekti i Cehotinës siguron një horizont shumëvjeçar për furnizimin me lëndë djegëse të Termocentralit Pljevlja. Kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht rritje të prodhimit të energjisë nga qymyri, por zgjidh një nga kufizimet kryesore të minierës: qasjen në rezerva të reja dhe vazhdimësinë e furnizimit me qymyr.
Në të njëjtën kohë, Mali i Zi po përballet me nevojën për të balancuar sigurinë e furnizimit me objektivat e tranzicionit energjetik dhe reduktimit të varësisë nga qymyri.
