Qeveria e Malit të Zi ka ulur sërish akcizën për naftën diesel, në përpjekje për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve të naftës në tregjet ndërkombëtare, të nxitur nga ndërprerjet e furnizimit dhe tensionet në Lindjen e Mesme.
Për periudhën 22–28 shtator, akciza për dieselin është caktuar në 0.264 euro për litër, nga 0.308 euro në javën paraprake. Norma e rregullt e akcizës është 0.440 euro për litër, që do të thotë se niveli aktual është rreth 30 për qind më i ulët.
Megjithatë, ulja e akcizës nuk ka mjaftuar për të ndaluar rritjen e çmimit në pompa. Çmimi me pakicë i dieselit në Mal të Zi është rritur me 0.05 euro, në 1.95 euro për litër, përcjell Energy Monitor.
Ndërkohë, benzina Eurosuper 98 do të shitet për 1.78 euro për litër, ndërsa Eurosuper 95 për 1.74 euro. Të dyja çmimet janë rritur me 0.02 euro për litër krahasuar me javën paraprake.
Akciza e benzinës mbetet e pandryshuar
Për benzinën, qeveria ka mbajtur të pandryshuar akcizën në 0.384 euro për litër, rreth 40 për qind nën normën e rregullt prej 0.549 euro.
Çmimet e karburanteve në Mal të Zi përcaktohen çdo javë nga Ministria e Energjisë, duke u bazuar në kuotimet e produkteve të naftës në tregjet ndërkombëtare gjatë shtatë ditëve paraprake dhe në kursin euro-dollar.
Qeveria kishte nisur uljen e përkohshme të akcizave në fund të marsit, pas rritjes së fortë të çmimeve globale të naftës. Në të njëjtën kohë, periudha për përcaktimin e çmimeve me pakicë u shkurtua nga 14 në shtatë ditë, në mënyrë që çmimet vendore të përshtaten më shpejt me zhvillimet në tregjet ndërkombëtare.
Edhe Serbia ka vazhduar të ndërhyjë në tregun e karburanteve. Qeveria serbe e ka zgjatur deri më 27 shtator masën e përkohshme për uljen e akcizës për benzinën dhe naftën, ndërsa njëkohësisht vazhdon të zbatojë edhe kufizimin e çmimeve maksimale në pompa.
Për periudhën 18–25 shtator, çmimi maksimal i dieselit në Serbi është përcaktuar në 236 dinarë për litër, ndërsa benzina mund të shitet deri në 207 dinarë.
Në Maqedoninë e Veriut, qeveria ka paralajmëruar masa të tjera nëse çmimet e karburanteve vazhdojnë të rriten. Aktualisht, autoritetet kanë ulur TVSH-në për karburantet nga 18 në 10 për qind, ndërsa që nga marsi janë ndërmarrë edhe ulje të akcizës.
Masat në Mal të Zi dhe në vendet e tjera të rajonit janë pjesë e një vale më të gjerë ndërhyrjesh nga qeveritë evropiane për të kufizuar ndikimin e çmimeve të larta të karburanteve. Shtetet kanë përdorur kombinime të uljeve të akcizave, subvencioneve, kufizimeve të çmimeve dhe skemave të kompensimit për konsumatorët dhe sektorët më të ekspozuar.
Megjithatë, presioni mbi tregjet mbetet i lartë. Çmimet ndërkombëtare të naftës kanë qenë mbi 100 dollarë për fuçi gjatë periudhës së fundit, ndërsa ndërprerjet e furnizimit dhe pasiguria rreth rrugëve kryesore të transportit vazhdojnë të ndikojnë në treg.
Për Malin e Zi, ulja e mëtejshme e akcizës nënkupton se një pjesë më e madhe e rritjes së kostos së naftës po absorbohet përmes të hyrave më të ulëta fiskale. Por rritja e çmimit të dieselit në 1.95 euro për litër tregon se presioni nga tregjet ndërkombëtare vazhdon të përcillet te konsumatorët, pavarësisht masave të qeverisë.
