Çmimet ndërkombëtare të naftës përfunduan muajin tetor në nivelin më të lartë në gjashtë muajt e fundit, duke shënuar rritje për të katërtin muaj radhazi. Sulmet ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit dhe kërcënimet ndaj infrastrukturës energjetike në Arabinë Saudite kanë shtuar shqetësimet për furnizimin global.
Nafta Brent u mbyll të premten, më 30 tetor, me çmim prej 117.64 dollarësh për fuçi, pas një rritjeje prej 2.4 për qind gjatë ditës. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u shtrenjtua me 2.1 për qind, duke arritur në 104.12 dollarë për fuçi.
Gjatë tetorit, Brent u shtrenjtua me 13.6 për qind, ndërsa WTI me 15.2 për qind. Të dy standardet kanë regjistruar kështu muajin e katërt radhazi me rritje të çmimeve, në një periudhë kur tregjet vazhdojnë të reagojnë ndaj zhvillimeve ushtarake në Lindjen e Mesme.
Një nga zhvillimet që ndikoi në treg ishte sulmi ndaj një cisterne nafte në Ngushticën e Hormuzit. Sipas Organizatës së Operacioneve të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO), anija u godit nga mjete shpërthyese të vendosura në trupin e saj nga një varkë e vogël. Përgjegjësia për sulmin nuk ishte përcaktuar.
Hormuzi është një nga korridoret më të rëndësishme për transportin ndërkombëtar të naftës dhe karburanteve. Çdo ndërprerje e trafikut në këtë ngushticë mund të ndikojë drejtpërdrejt në furnizimin e tregjeve dhe të rrisë kostot e transportit.
Shqetësimet u shtuan edhe pas njoftimit të rebelëve Houthi se kishin sulmuar disa objekte energjetike në Arabinë Saudite, përfshirë rafinerinë Ras Tanura, rafinerinë Rabigh dhe një impiant të kompanisë shtetërore Saudi Aramco në Abqaiq. Ndërkohë, një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite njoftoi se kishte kapur një raketë kruiz të lëshuar drejt territorit të vendit.
Saul Kavonic, drejtues i kërkimeve për energjinë në MST Marquee, tha se vazhdimi i veprimeve ushtarake në zonën e Hormuzit dhe mungesa e një perspektive të qartë diplomatike po i mbajnë çmimet e naftës në nivele të larta, për shkak të pritjeve për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.
Pasiguria mund t’i mbajë çmimet lart edhe pas luftës
Përpjekjet diplomatike për të rifilluar bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk kanë sjellë ende një zgjidhje. Presidenti amerikan Donald Trump ka konfirmuar se zëvendëspresidenti JD Vance kishte kontaktuar Teheranin, ndërsa agjencia gjysmëzyrtare iraniane Tasnim raportoi se Irani e kishte pranuar letrën e dërguar nga Vance, por ende nuk kishte kthyer përgjigje.
Edhe në rast të përfundimit të konfliktit, tregu mund të mos kthehet menjëherë në nivelet e çmimeve të para luftës. Ole Hansen, drejtues i strategjisë për mallrat e para në Saxo Bank, pret që nafta bruto të tregtohet në një interval prej 70 deri në 90 dollarësh për fuçi edhe pas përfundimit të konfliktit, krahasuar me nivelin prej 60 deri në 70 dollarësh para luftës.
Sipas tij, rreziku i rifillimit të armiqësive dhe nevoja për të rimbushur rezervat e naftës mund të vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi tregun.
Për Kosovën dhe vendet e tjera të rajonit, zhvillimet në tregun ndërkombëtar janë të rëndësishme për shkak të ndikimit të mundshëm në çmimet e karburanteve. Një rritje e zgjatur e naftës bruto mund të përcillet në kostot e importit dhe, me kalimin e kohës, në çmimet që paguajnë konsumatorët.
