Më shumë se një vit e gjysmë pas prezantimit të investimit prej 137 milionë eurosh për rehabilitimin dhe modernizimin e njësisë A3 të Termocentralit “Kosova A”, procesi i prokurimit ende nuk ka përfunduar me shpalljen e fituesit dhe dhënien e kontratës.
Projekti u prezantua më 24 janar 2025 nga Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) dhe Qeveria si një nga investimet më të mëdha në historinë e korporatës.
Sipas objektivave të publikuara në atë kohë, modernizimi synon ta rrisë kapacitetin e njësisë nga 120–140 megavatë në 215 megavatë, numrin e orëve të operimit nga 5,400 në 7,700 në vit dhe prodhimin vjetor nga rreth 700 mijë në 1.5 milion megavatë-orë. Projekti parashikon gjithashtu zgjatjen e jetëgjatësisë së njësisë për 20 vjet, njofton Energy Monitor.
Tenderi, me vlerë të parashikuar prej 137 milionë e 340 mijë eurosh, u zhvillua përmes procedurës konkurruese me negociata. Në korrik 2025, pesë kompani dhe konsorciume paraqitën aplikimet për pjesëmarrje në garë.
Pas vlerësimit të fazës së parë, KEK-u përzgjodhi tri grupe operatorësh ekonomikë për të vazhduar në fazën e negociatave: kompaninë Limak, konsorciumin KEPCO Plant Service & Engineering–DYPNF–BHI dhe grupin HIB Petrol–Florian Viqa–NTPC.
Procesi ishte pezulluar përkohësisht në korrik 2025, pas një ankese të kompanisë Tra Projects në Organin Shqyrtues të Prokurimit. Pas vendimit të OSHP-së, i cili e refuzoi ankesën, KEK-u vazhdoi me procedurat e tenderimit.
Megjithatë, deri në fund të tetorit 2026 nuk është bërë publik një vendim përfundimtar për dhënien e kontratës. Mungesa e një epilogu ishte raportuar edhe në shkurt të këtij viti, kur kishin kaluar shtatë muaj nga hapja e ofertave pa u publikuar rezultati përfundimtar i tenderit.
Në raportimin e fundit të KEK-ut për rezultatet e vitit 2025, korporata e përmendi rehabilitimin e A3-shit si një nga projektet e saj strategjike dhe konfirmoi se procedurat për realizimin e tij kishin nisur gjatë vitit të kaluar. Megjithatë, në atë njoftim nuk u bë i ditur një afat për përfundimin e projektit.
Haxhimusa: Vonesat lidhen me mungesën e koordinimit dhe kapaciteteve institucionale
Duke komentuar vonesat në projektet e rehabilitimit të kapaciteteve energjetike, eksperti i energjisë Adhurim Haxhimusa ka vlerësuar se një nga problemet kryesore është mungesa e koordinimit ndërinstitucional dhe e burimeve njerëzore për menaxhimin e investimeve komplekse.
Sipas vlerësimit të tij, përgjegjësia për planifikimin dhe funksionimin e sektorit nuk i takon vetëm një institucioni, por përfshin Ministrinë e Ekonomisë, KEK-un, Zyrën e Rregullatorit për Energji (ZRrE) dhe operatorët e tjerë të sektorit.
Në raportimin e Klan Kosovës të publikuar më 30 tetor, duke u mbështetur në burime të emisionit, është ngritur edhe mundësia që vonesat të lidhen me përpjekjet për të shmangur nxjerrjen jashtë funksionit të njësive A3 dhe B1 në të njëjtën periudhë, para sezonit të dimrit. Ky pretendim nuk është konfirmuar përmes ndonjë vendimi apo deklarate zyrtare të KEK-ut dhe duhet trajtuar si informacion i raportuar nga burimet e emisionit.
Sipas të njëjtit raportim, Ministria e Ekonomisë i kishte përcjellë pyetjet te KEK-u, ndërsa korporata nuk kishte kthyer përgjigje ndaj kërkesës së dërguar më 20 tetor.
Pa një përgjigje zyrtare nga KEK-u, nuk mund të përcaktohet nëse vonesat janë pasojë e procedurave të prokurimit, negociatave teknike dhe financiare, koordinimit ndërinstitucional apo planifikimit të operimit të termocentraleve.
Modernizimi i A3-shit është një nga projektet kryesore për të ardhmen e prodhimit vendor të energjisë elektrike. Për këtë arsye, mungesa e një afati të qartë dhe e informacioneve publike për ecurinë e tenderit e lë të paqartë se kur pritet të nisë realizimi i investimit.
