Fitorja historike e Alternativës për Gjermaninë (AfD) në zgjedhjet në Saksoni-Anhalt, ku partia mori rreth 44% të votave, ka hapur një debat më të gjerë për drejtimin e ardhshëm të politikës gjermane.
Edhe pse zgjedhjet ishin rajonale dhe AfD nuk ka marrë shumicën për të qeverisur e vetme, rezultati e ka forcuar pozitën e partisë përpara zgjedhjeve të ardhshme dhe e bën më të rëndësishme të shihet se çfarë do të nënkuptonte një ndikim më i madh i saj në politikën federale.
AfD kërkon një kthesë në politikën energjetike
Energjia është një nga fushat ku dallimi mes AfD-së dhe politikës aktuale gjermane është veçanërisht i madh. Programi i AfD-së kërkon rikthimin e energjisë bërthamore, mbajtjen dhe zgjerimin e kapaciteteve të qymyrit dhe përdorimin e gazit si burim të rëndësishëm për furnizimin me energji.
Partia kërkon gjithashtu heqjen e tarifës së CO₂ dhe të subvencioneve për energjinë e ripërtëritshme, duke kundërshtuar atë që e quan “Energiewende” të kushtueshme.
AfD kërkon edhe një ndryshim të politikës së gazit. Programi i saj parashikon përdorimin e gazit të lirë, veçanërisht përmes tubacioneve, ndërsa kërkon që linja Nord Stream 2 të vihet në funksion dhe që të riparohen linjat e dëmtuara të Nord Stream 1 dhe 2, përcjell Energy Monitor.
Në qershor, liderja e partisë Alice Weidel tha gjithashtu se AfD synon rikthimin e marrëdhënieve energjetike me Rusinë dhe kritikoi humbjen e furnizimeve ruse me gaz.
Më pak subvencione për tranzicionin e gjelbër
Në të njëjtën kohë, AfD është skeptike ndaj disa prej teknologjive që aktualisht konsiderohen të rëndësishme për tranzicionin energjetik. Programi i saj e konsideron hidrogjenin jo konkurrues dhe argumenton se bateritë, qelizat e karburantit dhe teknologjitë e hidrogjenit nuk janë të nevojshme për të siguruar energji me çmime konkurruese.
Për energjinë e ripërtëritshme, partia kërkon që projektet të mos kenë përparësi në furnizim dhe të mos mbështeten më përmes subvencioneve.
Kjo do të përbënte një ndryshim të rëndësishëm edhe për kompanitë gjermane. Gjermania po përpiqet aktualisht të mobilizojë investime të mëdha private dhe publike në infrastrukturë, industri dhe energji, ndërsa qeveria federale synon të tërheqë rreth 3.75 trilionë euro kapital privat deri në vitin 2040.
Ministrja gjermane e Ekonomisë Katherina Reiche ka paralajmëruar se rritja e AfD-së mund të dëmtojë besimin e investitorëve.
Çfarë do të ndryshonte për Ballkanin Perëndimor?
Për Ballkanin Perëndimor, ndikimi do të ishte edhe më kompleks. Programi i AfD-së nuk mbështet zgjerimin e Bashkimit Evropian në Ballkan. Në vend të anëtarësimit, partia propozon një “partneritet të privilegjuar” me vendet e rajonit dhe kërkon që bashkëpunimi të fokusohet në interesat gjermane dhe evropiane të sigurisë.
Në qershor 2026, deputetë të AfD-së përsëritën publikisht kundërshtimin ndaj zgjerimit të BE-së pas samitit BE–Ballkani Perëndimor në Tivat.
Kjo ka rëndësi edhe për investimet. AfD kërkon që politika gjermane e zhvillimit të rikthehet kryesisht në nivel kombëtar dhe që projektet ndërkombëtare të jenë të lidhura drejtpërdrejt me interesat ekonomike dhe të sigurisë së Gjermanisë. Sipas programit të saj, projektet duhet të kenë pjesëmarrje të konsiderueshme financiare nga vendet përfituese, ndërsa financimi duhet të përqendrohet në shtete që plotësojnë kritere të caktuara për qeverisjen, korrupsionin, stabilitetin dhe përdorimin e fondeve. AfD kërkon gjithashtu forcimin e rolit të bankës shtetërore KfW në financimin ndërkombëtar.
Energji, rrjete dhe investime
Për sektorin energjetik të Ballkanit, kjo mund të nënkuptojë një ndryshim nga modeli aktual i investimeve evropiane. Sot projektet në rajon mbështeten gjithnjë e më shumë përmes instrumenteve të BE-së, Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, Bankës Evropiane të Investimeve dhe Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor, me fokus te energjia e ripërtëritshme, rrjetet, eficienca dhe magazinimi, raporton Energy Monitor.
Vetëm në Kosovë, për shembull, BE-ja ka miratuar këtë vit mbi 34 milionë euro për sektorin e energjisë përmes IPA-s, ndërsa WBIF është përdorur për përgatitjen e projekteve infrastrukturore.
Një qeveri federale e drejtuar nga AfD do të kishte gjasa të kërkonte një model më bilateral dhe më të lidhur me interesat ekonomike gjermane, në vend të një politike të përbashkët evropiane të zgjerimit dhe zhvillimit. Kjo nuk do të thotë se kompanitë gjermane do të largoheshin nga Ballkani. Përkundrazi, AfD e sheh Ballkanin Perëndimor si një zonë me rëndësi për interesat gjermane dhe evropiane dhe programi i saj parashikon bashkëpunim ekonomik me vendet e rajonit.
Cilët projekte do të favorizoheshin?
Pyetja më interesante është se cilat lloje projektesh do të kishin më shumë gjasa të mbështeteshin. Investimet në infrastrukturën klasike të energjisë, sigurinë e furnizimit, gazin dhe projektet që sjellin përfitim të drejtpërdrejtë për kompanitë gjermane mund të përputhen më lehtë me këtë qasje.
Në anën tjetër, projektet e bazuara kryesisht në dekarbonizim, hidrogjen të gjelbër ose teknologji që varen shumë nga subvencionet publike do të mund të përballeshin me një qasje më skeptike.
Për Ballkanin, kjo do të ishte veçanërisht e rëndësishme në një periudhë kur nevojiten investime të mëdha në rrjete, kapacitete të reja, magazinim dhe interkoneksione.
Ndryshimi nuk do të ishte i menjëhershëm
Megjithatë, një ndryshim i tillë nuk do të ndodhte menjëherë. Fitorja në Saksoninë-Anhalt është një rezultat rajonal dhe AfD nuk ka aktualisht kontroll mbi politikën federale të energjisë apo politikën e jashtme të Gjermanisë. Për më tepër, partitë kryesore vazhdojnë të kundërshtojnë bashkëpunimin me AfD-në.
Rezultati i fundit është më shumë një sinjal për drejtimin që mund të marrë politika gjermane nëse partia arrin të fitojë pushtet në nivel federal, përcjell Energy Monitor.
Për Ballkanin Perëndimor, kjo do të ishte veçanërisht e rëndësishme. Rajoni po hyn në një periudhë ku nevojiten investime të mëdha në rrjete, kapacitete të reja, magazinim dhe interkoneksione, ndërsa BE-ja po e lidh gjithnjë e më shumë procesin e integrimit me investimet energjetike.
Një Gjermani më skeptike ndaj zgjerimit të BE-së dhe tranzicionit të gjelbër do të mund të ndryshonte jo domosdoshmërisht sasinë e kapitalit gjerman që shkon në rajon, por drejtimin dhe kushtet e këtij kapitali.
