Nafta rikthehet në çmimin 0,61 euro më të lartë për litër, pas skadimit në mesnatë të lehtësimit të fundit fiskal për karburantet. Në mungesë të publikimit në Fletoren Zyrtare të dekretit ministror të shumëpritur, mekanizmi i të ashtuquajturave “akciza të lëvizshme” mbetet ende pezull.
Mbushja e makinës në pikat e karburantit tashmë zyrtarisht kushton më shumë, duke shënuar zhdukjen e plotë të uljeve të taksave për karburantet për herë të parë që nga marsi i kaluar, kur u miratua dekreti i parë pas shpërthimit të konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.
Pavarësisht garancive të dhëna ditët e fundit për aktivizimin e akcizave të lëvizshme, masa e përbashkët e Ministrisë së Mjedisit dhe Sigurisë Energjetike dhe Ministrisë së Ekonomisë dhe Financave nuk u miratua në kohë.
Akcizat e lëvizshme janë një mekanizëm që synon të përdorë të ardhurat shtesë nga TVSH-ja, të krijuara nga rritja e çmimeve të naftës bruto gjatë muajit paraardhës. Ndryshe nga uljet e financuara nga buxheti i shtetit, ky sistem nuk rrit deficitin, por vetëm mundëson një ulje më të vogël të çmimeve.
Kështu, akciza për naftën rikthehet në nivelet e zakonshme. Ky është hapi i fundit në procesin e heqjes graduale të lehtësimeve, i cili nisi më 26 shtator, kur ulja fillestare prej 0,122 euro për litër ishte përgjysmuar.
Në tryezën e qeverisë mbetet ende çështja e masave të targetuara për familjet me të ardhura më të ulëta dhe për kompanitë e transportit rrugor, ndërsa deri tani nuk është arritur një marrëveshje politike.
Pallati Chigi, selia e qeverisë italiane, kishte njoftuar synimin për të hequr dorë nga uljet e përgjithshme të çmimeve të karburanteve, të cilat përfitojnë edhe personat me të ardhura më të larta që konsumojnë më shumë, dhe për t’i zëvendësuar ato me masa të targetuara për grupet më të prekura nga rritja e çmimeve.
Alarm nga kompanitë e transportit rrugor
Fundi i subvencioneve ka shkaktuar reagim të fortë nga sektori i logjistikës. Assotir ka bërë një “thirrje për ndihmë”, duke vënë në dukje situatën dramatike me të cilën po përballen bizneset.
“Transporti rrugor i mallrave po kalon një periudhë dramatike dhe, nëse nuk ndalet në shenjë proteste, do të ndalet për shkak të kostos së naftës”, tha presidentja e Assotir, Anna Vita Manigrasso.
Sekretari i përgjithshëm i shoqatës, Claudio Donati, nuk ka përjashtuar mundësinë e thirrjes së një greve në të gjithë sektorin.
“Është një armë e fundit, sepse do të thotë të paralizosh vendin. Ne do të donim ta shmangnim, por në mungesë të përgjigjeve, qeveria do të duhet të përballet me ne”, tha ai.
Reagimi i qeverisë dhe operatorëve privatë
Në përpjekje për të kufizuar ndikimin e situatës ndërkombëtare, ministri për Biznesin dhe “Made in Italy”, Adolfo Urso, dhe ministri i Mjedisit dhe Sigurisë Energjetike, Gilberto Pichetto, kanë thirrur në Pallatin Piacentini kompanitë kryesore të përpunimit të naftës, përfshirë Eni, IP, Q8, Saras dhe Isab, për të diskutuar rritjen e prodhimit vendas.
Në të njëjtën kohë, edhe sektori privat ka ndërmarrë hapat e parë. Eni vendosi më 28 shtator një kufi çmimi prej 2,19 euro për litër për naftën dhe 1,99 euro për litër për benzinën, për një periudhë 30-ditore në të gjithë rrjetin Enilive.
Nisma të ngjashme për kufizimin e çmimeve ose aplikimin e uljeve të ndryshueshme janë ndërmarrë edhe nga IP dhe Q8, duke mbuluar në total më shumë se 11 mijë pika karburanti, ose më shumë se gjysmën e rrjetit kombëtar.
Kryeministrja Giorgia Meloni ka shprehur kënaqësinë për reagimin e kompanive të naftës dhe ka falënderuar “të gjithë ata që po bëjnë përpjekje në një periudhë të vështirë”.
Pamja e përgjithshme mbetet e pasigurt, e rënduar nga shqetësimet e shprehura në Bruksel për një “dimër të vështirë” të lidhur me kostot e energjisë. Këto kosto po e shtyjnë Bashkimin Evropian të shqyrtojë shtyrjen deri në vitin 2028 të rregullave për rrjedhjet e metanit që lidhen me importet e energjisë.
/Përshtati nga Euronews, ekofin.al
