Komisioni Evropian ka propozuar një paketë të re masash për përgatitjen e Bashkimit Evropian për një zgjerim të ardhshëm, duke parashikuar edhe integrimin gradual të vendeve kandidate në sektorë strategjikë si energjia, transporti, digjitalizimi dhe mbrojtja.
Paketa e prezantuar më 6 tetor synon të përshtatë institucionet, politikat dhe buxhetin e BE-së për një Union më të gjerë, në një kohë kur zgjerimi është rikthyer në qendër të agjendës evropiane. Komisioni thekson se integrimi i vendeve të reja do të mbetet i bazuar në merita dhe në progresin e secilit vend në reformat e kërkuara.
Një prej elementeve të reja është ideja që vendet kandidate të mund të përfshihen gradualisht në pjesë të caktuara të tregut të brendshëm të BE-së edhe para anëtarësimit të plotë. Sipas Komisionit, kjo mund të sjellë përfitime konkrete për ekonomitë e vendeve kandidate dhe të përshpejtojë reformat dhe ndërtimin e kapaciteteve administrative, shkruan Energy monitor.
Energjia është një nga sektorët e përcaktuar si prioritarë për këtë integrim gradual. Komisioni do të identifikojë mundësi për thellimin e bashkëpunimit në energji, transport, digjitalizim dhe mbrojtje, ndërsa pjesëmarrja do të varet nga përparimi i secilit vend në përgatitjet për anëtarësim dhe nga përafrimi me politikat e BE-së.
Kjo ka rëndësi të veçantë për Ballkanin Perëndimor, ku integrimi i tregjeve energjetike dhe zhvillimi i interkoneksioneve janë tashmë pjesë e procesit të përafrimit me BE-në. Komuniteti i Energjisë synon krijimin e një tregu të integruar rajonal të energjisë dhe lidhjen e tij me tregun evropian, ndërsa vendet e rajonit po punojnë për zbatimin e rregullave të BE-së për energjinë, burimet e ripërtëritshme, efiçiencën dhe dekarbonizimin.
Në këtë kuadër, energjia nuk shihet vetëm si një kapitull i negociatave të anëtarësimit, por edhe si një fushë ku vendet kandidate mund të afrohen me tregun evropian përpara anëtarësimit të plotë. Kjo përfshin përmirësimin e lidhjeve ndërkufitare, integrimin e tregjeve të energjisë elektrike dhe zhvillimin e infrastrukturës që mundëson tregti më të madhe ndërmjet vendeve, përcjell Energy monitor.
Paketa e re e Komisionit parashikon gjithashtu dialogë vjetorë me vendet që synojnë anëtarësimin, për të vlerësuar progresin dhe për të identifikuar fusha të reja ku integrimi gradual mund të thellohet. Këto masa do të jenë të kushtëzuara nga përparimi në reformat përkatëse dhe mund të jenë të kthyeshme nëse kushtet nuk përmbushen.
Komisioni pritet të paraqesë gjithashtu udhërrëfyes për Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën, nëse këto vende ruajnë ritmin e reformave. Mali i Zi shihet aktualisht si vendi më pranë përfundimit të negociatave, ndërsa Shqipëria është ndër vendet që Komisioni e konsideron në grupin e përparuesve të procesit të zgjerimit.
Në planin institucional, Komisioni ka propozuar edhe përdorimin më të madh të votimit me shumicë të kualifikuar në disa fusha, përfshirë çështje të caktuara të politikës energjetike, me synimin që një BE më e madhe të mund të marrë vendime në mënyrë më efikase.
