Shqipëria vazhdon të përshpejtojë zhvillimin e energjisë diellore. Vetëm gjatë gjysmës së parë të vitit 2026, Këshilli i Ministrave ka miratuar autorizime për të paktën 12 projekte të reja fotovoltaike me një kapacitet të përgjithshëm prej 811.5 MW, të shpërndara në disa qarqe të vendit.
Projektet do të ndërtohen në Fier, Dibër, Devoll, Kavajë, Lushnjë, Sarandë, Poliçan, Gramsh, Kolonjë dhe në Aeroportin e Kukësit, ndërsa pothuajse të gjitha autorizimet parashohin një afat operimi prej 49 vjetësh, që përfaqëson periudhën maksimale të lejuar nga legjislacioni shqiptar për këtë kategori investimesh.
Kapaciteti i ri prej mbi 800 MW konsiderohet një ndër valët më të mëdha të zhvillimit të energjisë fotovoltaike në Shqipëri, duke reflektuar interesin në rritje të investitorëve për sektorin e energjisë së ripërtëritshme.
Projekte në të gjithë vendin
Sipas vendimeve të miratuara nga Qeveria, projektet përfshijnë parqe me kapacitete që variojnë nga 11.5 MW deri në 128 MW. Ndër projektet më të mëdha janë:
- SOLEN ENERGY – 128 MW në Sheq-Marinas (Fier);
- TEKNO FIRE – 102 MW në Kolonjë;
- EURON SOLAR-PV – 100 MW në Fier;
- GREENCELLS RENEWABLES ALBANIA – 96 MW në Dibër;
- SELECT ENERGY – 95 MW në Synej të Kavajës.
Në total, 12 projektet arrijnë një kapacitet prej 811.5 MW.
Afati 49-vjeçar dhe transparenca
Afati i operimit prej 49 vitesh ka tërhequr vëmendje në debatin publik, pasi bëhet fjalë për investime afatgjata në një sektor strategjik.
Në një analizë të publikuar nga KontrasT.al ngrihen disa pyetje lidhur me këtë model zhvillimi, përfshirë bazën ekonomike të zgjedhjes së afatit 49-vjeçar, transparencën e procedurave dhe analizat afatgjata mbi ndikimin e këtyre projekteve.
Në analizë theksohet gjithashtu se disa prej shoqërive të autorizuara kanë kapital themeltar relativisht të ulët, ndërsa argumentohet se kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht mungesë të kapaciteteve financiare, pasi investimet mund të mbështeten nga aksionarë apo financues të tjerë. Megjithatë, sipas autorëve, transparenca mbi strukturën financiare dhe zhvillimin e projekteve mbetet e rëndësishme për projektet strategjike.
Energjia diellore mbetet prioritet
Pavarësisht debatit mbi procedurat, zhvillimi i energjisë fotovoltaike konsiderohet një element kyç i tranzicionit energjetik të Shqipërisë.
Vendi synon të diversifikojë prodhimin e energjisë, i cili historikisht është mbështetur kryesisht në hidrocentrale, duke rritur pjesëmarrjen e energjisë diellore dhe burimeve të tjera të ripërtëritshme në sistemin elektroenergjetik.
Me mbi 800 MW të rinj të miratuar vetëm në gjysmën e parë të vitit, viti 2026 pritet të shënojë një nga periudhat më intensive të zhvillimit të projekteve fotovoltaike në Shqipëri.
