Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës ka vendosur më 9 qershor 2026 zgjatjen e lejeve mjedisore për dy hidrocentrale të kompanisë Kelkos Energy në Deçan, HC “Belaja” dhe HC “Deçani”, ndërsa vendimet janë publikuar më 16 qershor 2026.
Vendimet përmbyllin një procedurë administrative të nisur në fillim të vitit, pas kërkesave të kompanisë për vazhdimin e lejeve mjedisore për operim në lumin Lumbardhi i Deçanit, njofton Energy Monitor.
Sipas dokumenteve zyrtare, aplikimet janë dorëzuar në fillim të vitit 2026 dhe kanë kaluar në fazën e shqyrtimit dhe konsultimit publik, si pjesë e kërkesave ligjore të procedurës së lejeve mjedisore.
Një proces i gjatë dhe i kontestuar
Hidrocentralet në lumin Lumbardhi i Deçanit janë ndër projektet më të kontestuara energjetike në Kosovë gjatë dekadës së fundit, të shoqëruara me mosmarrëveshje të vazhdueshme ligjore, protesta dhe kundërshtime të organizatave mjedisore.
Në disa raste, institucionet gjyqësore dhe rregullatore kanë ndërmarrë masa të përkohshme ndaj operimit të tyre, duke e lidhur funksionimin e hidrocentraleve me përmbushjen e kushteve mjedisore dhe lejeve përkatëse.
Reagimet e shoqërisë civile: kërkohet transparencë më e madhe
Pas publikimit të vendimeve, organizatat mjedisore kanë reaguar duke kërkuar më shumë transparencë në procesin e dhënies dhe zgjatjes së lejeve për hidrocentralet në Deçan, përcjell Energy Monitor.
Energy Monitor ka raportuar se organizatat mjedisore kanë kërkuar që institucionet të bëjnë publike të gjitha dokumentet që lidhen me vendimmarrjen, përfshirë vlerësimet mjedisore, arsyetimet ligjore dhe mënyrën se si janë trajtuar komentet e dorëzuara gjatë konsultimeve publike.
Sipas tyre, procesi i vendimmarrjes duhet të jetë më i hapur për publikun, duke marrë parasysh ndjeshmërinë e lartë mjedisore të zonës së Lumbardhit të Deçanit, ku hidrocentralet kanë qenë objekt kritikash për ndikim në rrjedhën e ujit dhe ekosistemin lokal.
Qëndrimi i Kelkos Energy
Kelkos Energy, pjesë e grupit austriak Kelag, ka argumentuar në procedura të mëhershme se projektet e saj janë në përputhje me ligjet në fuqi dhe me kushtet e lejeve mjedisore të lëshuara nga institucionet përkatëse.
Kompania ka theksuar më herët se operimi i hidrocentraleve është i domosdoshëm për prodhimin e energjisë nga burime të ripërtëritshme dhe se të gjitha investimet janë realizuar në përputhje me procedurat ligjore të Kosovës.
Një rast që vazhdon të testojë institucionet
Zgjatja e lejeve mjedisore për hidrocentralet e Deçanit vjen në një kontekst më të gjerë tensionesh mes zhvillimit të energjisë së ripërtëritshme, mbrojtjes së mjedisit dhe kërkesave për transparencë institucionale.
Rasti i Lumbardhit të Deçanit mbetet një nga shembujt më të diskutuar në Kosovë, duke reflektuar përplasjen e vazhdueshme mes interesave të investimeve energjetike dhe shqetësimeve mjedisore në zona të ndjeshme natyrore.
