Ministrat e Financave, guvernatorët e bankave qendrore dhe zyrtarë të lartë publikë nga Europa Juglindore dhe Lindore u mblodhën në 22 qershor në Shkup në Takimin Vjetor të Bordit Drejtues të Qendrës së Ekselencës në Financë (CEF), duke ritheksuar se institucionet e forta janë thelbësore për avancimin e reformave, përshpejtimin e integrimit në Bashkimin Europian dhe ofrimin e rezultateve konkrete për qytetarët.
Takimi mblodhi përfaqësues të nivelit të lartë nga Shqipëria, Bullgaria, Kroacia, Moldavia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Rumania, Sllovakia dhe Sllovenia. Bordi Drejtues miratoi Raportin Vjetor dhe pasqyrat financiare të CEF-it për vitin 2025, si dhe shqyrtoi drejtimet strategjike dhe programore të ardhshme të organizatës në forcimin e menaxhimit të financave publike, bankave qendrore, zbatimit të reformave dhe qëndrueshmërisë institucionale në rajon.
Duke iu drejtuar Bordit Drejtues, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, theksoi rëndësinë e bashkëpunimit dhe shkëmbimit të njohurive për forcimin e institucioneve publike dhe avancimin e reformave.
“Një nga pikat më të forta të CEF-it është aftësia e tij për të lidhur institucionet dhe njerëzit rreth një qëllimi të përbashkët – krijimin e sistemeve më efikase, transparente dhe llogaridhënëse të qeverisjes. Në një botë ku sfidat nuk njohin kufij, asnjë institucion nuk mund t’i ketë të gjitha përgjigjet i vetëm. Pikërisht për këtë arsye partneritetet, bashkëpunimi dhe shkëmbimi i përvojave janë kaq të rëndësishme. Përmes platformave si kjo lindin ide të reja, ndahen praktikat më të mira dhe ndërtohen institucione të përgatitura për të ardhmen.”
Me rastin e 25-vjetorit të themelimit të saj, CEF vuri në pah kontributin në rritje të organizatës për të ndihmuar vendet që t’i kthejnë angazhimet reformuese në progres të matshëm. Që nga krijimi, CEF ka përfshirë mbi 30 mijë zyrtarë publikë, ka mbështetur më shumë se 120 institucione dhe ka organizuar mbi 2 mijë aktivitete mësimore. Nismat e mbështetura nga CEF kanë kontribuar në forcimin e qeverisjes së reformave dhe proceseve të anëtarësimit në BE në të gjithë rajonin, përfshirë mbështetjen për reforma në Maqedoninë e Veriut të lidhura me rreth 1.2 miliardë euro investime të gjelbra dhe deri në 6 mijë vende pune, mbështetjen për zbatimin e reformave në Shqipëri të lidhura me 914 milionë euro investime në energjinë e rinovueshme, si dhe ndihmën për Malin e Zi në avancimin e reformave që çuan në mbylljen e përkohshme të Kapitullit 32 të BE-së për Kontrollin Financiar.
Ministrja e Financave e Maqedonisë së Veriut dhe kryetarja në largim e Bordit Drejtues të CEF-it, Gordana Dimitrieska-Kochoska, theksoi rëndësinë e bashkëpunimit rajonal në forcimin e institucioneve dhe realizimin e reformave.
“Institucionet e forta, të besueshme dhe të qëndrueshme janë themeli i rritjes së qëndrueshme ekonomike, stabilitetit fiskal dhe integrimit të suksesshëm europian. Në një kohë pasigurie globale në rritje dhe sfidash që ndryshojnë me shpejtësi, asnjë vend nuk mund t’i çojë përpara reformat i vetëm. Bashkëpunimi rajonal, shkëmbimi i njohurive dhe përvojës, si dhe investimi i vazhdueshëm te njerëzit dhe institucionet janë thelbësore për ndërtimin e sektorëve publikë që japin rezultate për qytetarët. Gjatë 25 viteve të fundit, CEF ka treguar se duke mësuar së bashku dhe duke punuar së bashku, vendet tona mund t’i shndërrojnë angazhimet reformuese në progres konkret, të forcojnë qeverisjen dhe të afrohen më shumë me të ardhmen tonë të përbashkët europiane.”
Gjatë takimit, kryesimi i Bordit Drejtues të CEF-it iu dorëzua zyrtarisht Rumanisë. Leonardo Badea, zëvendësguvernatori i parë i Bankës Kombëtare të Rumanisë, deklaroi:
“Në këtë kontekst kompleks, marrëdhënia e partneritetit mes CEF-it dhe anëtarëve të tij përbën një platformë të rëndësishme për bashkëpunim dhe veprim të përbashkët. Ajo bashkon ekspertizën institucionale, burimet e nevojshme dhe kapacitetin për trajnim profesional të specializuar.”
Drejtoresha e CEF-it, Jana Repanšek, duke prezantuar arritjet e organizatës, nënvizoi se progresi i rajonit varet jo vetëm nga zgjedhjet politike, por edhe nga kapacitetet institucionale.
“Integrimi europian në fund të fundit realizohet nga institucionet. Për 25 vjet, CEF ka ndihmuar qeveritë të ndërtojnë kapacitetet, partneritetet dhe lidershipin e nevojshëm për t’i kthyer angazhimet reformuese në rezultate konkrete. Institucionet e forta janë një nga asetet më të vlefshme të rajonit për të përballuar pasiguritë dhe për të ruajtur progresin.”
Duke reflektuar mbi rëndësinë e bashkëpunimit rajonal, ministri i Financave i Malit të Zi, Novica Vuković, vlerësoi rolin e CEF-it në mbështetjen e reformave dhe forcimin e qëndrueshmërisë institucionale.
“Për ne, CEF nuk është vetëm një partner në forcimin e njohurive dhe kapaciteteve, por edhe një aleat i rëndësishëm në ndërtimin e lidershipit reformues dhe zbatimin e reformave të vështira institucionale në rrugën drejt Bashkimit Europian.”
Forumi CEF 2026: Qeverisja në kohë pasigurie dhe ndërtimi i institucioneve publike të qëndrueshme
Pas mbledhjes së Bordit Drejtues, CEF organizoi Forumin CEF 2026 me temën “Qeverisja në kohë pasigurie dhe ndërtimi i institucioneve publike të qëndrueshme”, ku morën pjesë politikëbërës të lartë, drejtues bankash qendrore, drejtues të administratës publike dhe ekspertë të reformave për të diskutuar se si qeveritë mund të vazhdojnë të japin rezultate në një mjedis gjithnjë e më kompleks.
Diskutimet përfshinë kontribute nga Leonardo Badea, zëvendësguvernator i parë i Bankës Kombëtare të Rumanisë; Tina Žumer, zëvendësguvernatore e Bankës së Sllovenisë; Ahmet Ismaili, guvernator i Bankës Qendrore të Kosovës; Goran Minchev, ministër i Administratës Publike i Maqedonisë së Veriut; si dhe përfaqësues të lartë të institucioneve publike nga Sllovakia, Moldavia, Ukraina dhe Greqia.
Forumi u përqendrua në dy tema kryesore: lidershipin dhe vendimmarrjen nën presion, si dhe kapacitetet institucionale të nevojshme për ta kthyer strategjinë në rezultate konkrete.
Pjesëmarrësit ranë dakord se institucionet e qëndrueshme, lidershipi i fortë dhe të mësuarit e vazhdueshëm janë thelbësore për ruajtjen e reformave, forcimin e besimit publik dhe avancimin e integrimit europian. Ndërsa CEF hyn në një fazë të re të zhvillimit të tij, pjesëmarrësit ritheksuan rëndësinë e bashkëpunimit rajonal për të ndihmuar qeveritë të përballojnë sfida gjithnjë e më komplekse dhe të sjellin përfitime konkrete për qytetarët.
/monitor.al
