Kompania serbe e naftës NIS ka kërkuar nga Departamenti amerikan i Thesarit një licencë të re që do t’i mundësonte vazhdimin e operimit pas 30 tetorit, kur skadon autorizimi aktual. Kompania synon të shmangë ndërprerjen e aktiviteteve të saj, përfshirë funksionimin e rafinerisë së naftës në Pançevë.
Në kërkesën e paraqitur, NIS theksoi rëndësinë e saj për furnizimin e tregut të brendshëm me derivate dhe për sigurinë energjetike të Serbisë. Rafineria e Pançevës ka kapacitet përpunues prej 4.8 milionë tonësh naftë në vit dhe është e vetmja rafineri aktive në Serbi, përcjell Energy Monitor.
Zyra për Kontrollin e Pasurive të Huaja (OFAC), në kuadër të Departamentit amerikan të Thesarit, vendosi sanksione ndaj NIS-it në janar të vitit 2025, për shkak të pronësisë ruse. Që atëherë, kompanisë i janë dhënë disa leje të përkohshme për të vazhduar aktivitetet, ndërsa Uashingtoni kërkon largimin e plotë të pronarëve rusë nga struktura e saj e aksionarëve.
Aktualisht, Gazprom Neft zotëron 44.85 për qind të aksioneve të NIS-it, ndërsa kompania Intelligence, e kontrolluar në mënyrë të tërthortë nga Gazpromi, ka 11.3 për qind. Shteti serb zotëron 29.87 për qind, ndërsa pjesa tjetër u takon aksionarëve të tjerë.
Në janar, kompania hungareze MOL nënshkroi një marrëveshje paraprake detyruese me Gazprom Neft për blerjen e pjesës ruse prej 56.15 për qind. Negociatat për transaksionin vazhdojnë, ndërsa OFAC ka zgjatur afatet për përfundimin e tyre në të njëjtën kohë me rinovimin e licencave të operimit për NIS-in.
Në qershor, Serbia dhe MOL nënshkruan gjithashtu një marrëveshje mes aksionarëve, e cila parashikon blerjen e pesë për qind shtesë të aksioneve nga shteti serb, nëse përfundon blerja e pjesës shumicë nga MOL. Marrëveshja parasheh që rafineria e Pançevës të vazhdojë operimin për të paktën dhjetë vjet, me kapacitetin e saj të viteve të fundit para vendosjes së sanksioneve amerikane.
NIS-i operon edhe në Bosnjë e Hercegovinë, Bullgari dhe Rumani. Kompania ka gjithsej 384 pika aktive të shitjes me pakicë, prej të cilave 327 ndodhen në Serbi, dhe punëson më shumë se 13,500 persona.
Skadimi i licencës më 30 tetor e vendos kompaninë përballë një afati të ri për sigurimin e autorizimit amerikan. Nëse nuk miratohet një leje e re ose nuk gjendet një zgjidhje për pronësinë, operimi i NIS-it dhe furnizimi i tregut serb me derivate mund të përballen me pasiguri të mëtejshme.
