Prodhimi i ulët i energjisë nga era në Evropë ka detyruar operatorin britanik të sistemit energjetik të kërkojë furnizim shtesë me energji elektrike.
Britania e Madhe është përballur me një mungesë të papritur të rezervave të energjisë elektrike gjatë mëngjesit të së hënës, pas parashikimeve për prodhim të ulët nga parqet eolike në Evropë.
National Energy System Operator (Neso), institucioni përgjegjës për balancimin e furnizimit dhe kërkesës për energji elektrike në Britani, lëshoi një njoftim të rrallë të dielën në mbrëmje, duke paralajmëruar një deficit prej afro 1,400 megavatësh në rezervat e disponueshme për periudhën nga ora 06:00 deri në 11:00 të së hënës.
Për të përballuar situatën, operatori kërkoi që tregu të siguronte rreth 800 megavatë kapacitet shtesë prodhimi, ekuivalent me prodhimin e një centrali elektrik me përmasa mesatare që përdor gaz natyror.
Aktivizohen centralet me gaz për të shmangur mungesën e energjisë
Pas një vlerësimi të kryer në orët e para të mëngjesit, Neso publikoi një njoftim të dytë, sipas të cilit ndërhyrja në minutat e fundit kishte ndihmuar në reduktimin e deficitit nga 1,400 në rreth 500 megavatë.
Institucioni bëri të ditur se nuk nevojitej më energji shtesë emergjente, por centralet elektrike mund të thirreshin për të rritur prodhimin mbi nivelet e zakonshme gjatë intervalit 08:00–11:00.
Një tjetër vlerësim i situatës ishte planifikuar për orën 07:30.
Pse është e pazakontë kjo situatë?
Njoftime të tilla zakonisht lëshohen gjatë mbrëmjeve të ftohta të dimrit, kur konsumi i energjisë elektrike arrin nivelet më të larta për shkak të përdorimit të ngrohjes dhe ndriçimit.
Por këtë herë, mungesa e rezervave është shfaqur në orët e mëngjesit, duke ngritur pikëpyetje mbi stabilitetin e furnizimit me energji në një sistem që mbështetet gjithnjë e më shumë te burimet e rinovueshme.
Gjatë muajve të fundit, Britania ka regjistruar një rritje të njoftimeve të ngjashme, përfshirë edhe gjatë verës, kur valët e të nxehtit rritën kërkesën për energji, ndërsa kufizuan njëkohësisht prodhimin nga disa burime.
Mungesa e erës prek prodhimin e energjisë në Evropë
Shkaku kryesor i situatës së fundit duket të jetë dobësimi i erërave në disa pjesë të Evropës, i cili ka ulur prodhimin e energjisë nga turbinat eolike.
Kjo ka ndikuar në kapacitetin e përgjithshëm të prodhimit të energjisë së rinovueshme në kontinent.
Interesant është fakti se njoftimi britanik u lëshua edhe pse nuk kishte probleme në rrjetin elektrik që të pengonin funksionimin e centraleve apo parqeve eolike. Madje, Britania parashikohej të eksportonte energji elektrike drejt Evropës.
Kjo sugjeron se problemi lidhej kryesisht me mungesën e prodhimit të disponueshëm në sistemin energjetik, dhe jo me defekte në infrastrukturën e transmetimit.
Neso: Nuk ka rrezik për ndërprerje të energjisë
Pavarësisht situatës, autoritetet britanike kanë theksuar se furnizimi me energji elektrike për familjet dhe bizneset mbetet i sigurt.
Një zëdhënës i Neso-s e cilësoi njoftimin si një masë rutinë dhe parandaluese, që u jep mundësi operatorëve të tregut të vënë në dispozicion kapacitete shtesë prodhimi.
“Ky nuk është një paralajmërim për ndërprerje të energjisë elektrike. Nuk ka rrezik për furnizimin e konsumatorëve dhe qytetarët nuk kanë nevojë të ndërmarrin asnjë veprim”, deklaroi përfaqësuesi i institucionit.
Çfarë tregon kjo për të ardhmen energjetike të Evropës?
Ngjarja rikthen në vëmendje një prej sfidave kryesore të tranzicionit energjetik: varësinë e prodhimit nga kushtet atmosferike.
Energjia e erës dhe ajo diellore janë thelbësore për objektivat e dekarbonizimit, por prodhimi i tyre ndryshon në varësi të motit. Kur era dobësohet në një pjesë të madhe të kontinentit, sistemet energjetike duhet të mbështeten te burime alternative, si gazi natyror, hidrocentralet, importet dhe sistemet e magazinimit të energjisë.
Rasti i Britanisë tregon se edhe në një sistem energjetik të zhvilluar, kalimi drejt burimeve të rinovueshme kërkon rezerva të mjaftueshme, kapacitete fleksibël prodhimi dhe bashkëpunim ndërkufitar për të garantuar furnizimin e pandërprerë.
