Ndërtimi i centralit bërthamor Paks II në Hungari po vazhdon me ritëm të plotë, ndërsa qeveria e re po shqyrton marrëveshjet kontraktuale dhe financiare të projektit. Kompania ruse Rosatom, kontraktori kryesor, thotë se punimet po zhvillohen sipas planit dhe se është e gatshme të diskutojë projektin me qeverinë e drejtuar nga Peter Magyar.
Punimet më të avancuara janë në njësinë 5, ku përgatitjet për themelin e ndërtesës së reaktorit kanë përfunduar në më shumë se 80%. Në këtë fazë janë derdhur mbi 18 mijë metra kub beton, ndërsa përfundimi i punimeve të themelit pritet para dimrit. Në njësinë 6 po vazhdon gërmimi i ishullit bërthamor, ndërsa hedhja e betonit të parë është planifikuar para fundit të vitit 2026.
Edhe prodhimi i pajisjeve kryesore ka hyrë në fazën e prodhimit. Rosatom ka nisur prodhimin e komponentëve për të dy reaktorët VVER-1200, ndërsa kapësja e bërthamës (core catcher) prej 730 tonësh për njësinë e parë është dorëzuar në centralin e Paksit në vitin 2024, ka njoftuar Balkan Energy.
Rosatom ka theksuar gjithashtu përfshirjen e kompanive nga vende të ndryshme në zinxhirin e furnizimit. Përveç kompanive ruse, në projekt marrin pjesë kompani nga Franca, SHBA-ja, Gjermania, Austria, Zvicra, Holanda, Çekia, Sllovakia dhe Turqia. Kompania Alstom, për shembull, ka nisur në prill 2025 prodhimin e turbinave për projektin në fabrikën e saj në Belfort të Francës, përcjell Energy Monitor.
Ndërkohë, qeveria hungareze po shqyrton nëse disa pjesë të kuadrit aktual të projektit duhet të rishikohen. Transparenca dhe struktura afatgjatë e projektit janë bërë pjesë e debatit politik, ndërsa Rosatom thotë se kontaktet në nivel teknik me kompaninë hungareze të projektit vazhdojnë.
Një nga çështjet më të ndjeshme është financimi. Projekti mbështetet nga një kredi shtetërore ruse prej deri në 10 miliardë euro. Rosatom argumenton se ndryshimet e mëdha në kontrata ose zëvendësimi i kontraktorit kryesor mund të kërkonin rinegocimin e paketës financiare dhe potencialisht të shkaktonin vonesa në përfundimin e centralit me kapacitet prej 2,400 MW.
Në diskutim është përfshirë edhe ndikimi i ndryshimeve klimatike. Nivelet rekord të ulëta të Danubit kanë rikthyer pyetjet mbi qëndrueshmërinë e sistemit të ftohjes së centralit. Ndryshime të mëdha, si kalimi në një sistem ftohjeje me qark të mbyllur, do të rrisnin kostot dhe mund të ndikonin në afatet e ndërtimit.
Për qeverinë e re hungareze, sfida kryesore është të peshojë kostot e ndryshimit të një projekti tashmë në ndërtim kundrejt shqetësimeve për financimin, qëndrueshmërinë ndaj ndryshimeve klimatike dhe sigurinë afatgjatë të furnizimit me energji elektrike.
