Vera që përfundoi së fundmi është zyrtarisht më e nxehta e regjistruar ndonjëherë. Jo vetëm viti 2026, por edhe vitet para saj thyen rekorde, dhe me El Niñon mbizotërues, mund të supozohet se as viti 2027 nuk do të jetë falës.
Kjo pavarësisht të gjitha përpjekjeve që kemi bërë për të kaluar në burime më të pastra të karburantit dhe transportit, dhe për të ulur në mënyrë të vetëdijshme konsumin. Pra, pyetja mbetet nëse planeti po ngrohet më shpejt nga sa mendojmë?
Kur më pak ndotje rrit temperaturat
Të gjithë kemi dëgjuar se si ulja e emetimeve të karbonit do të ndihmojë në ftohjen e planetit. Megjithatë, heqja dorë nga lëndët djegëse fosile ka edhe një efekt të padëshiruar. Ajri më i pastër që kemi ende ka ato emetime karboni, të cilat e ngrohin planetin. Ajo që mungon janë ndotësit si squfuri, të cilët maskonin ngrohjen më parë.
Ndërsa qeveritë shtynë përpara ajrin më të pastër duke ulur ndotjen nga termocentralet, nivelet e squfurit nga atmosfera kanë rënë ndjeshëm. Squfuri i çliruar si dioksid squfuri pas djegies së gazit dhe naftës krijon aerosole të vogla të cilat janë të ndritshme dhe reflektojnë rrezet e diellit larg Tokës, duke krijuar një efekt ftohës.
Këto aerosole funksionojnë gjithashtu si fara të vogla rreth të cilave mund të formohen retë. Më shumë re në atmosferë do të thotë gjithashtu se më shumë rreze dielli nuk mund të arrijnë oqeanet, duke na dhënë një planet më të freskët. Ndërsa dioksidi i squfurit është zvogëluar nga atmosfera, efektet e ftohjes janë zhdukur gjithashtu, duke rritur temperaturat.
A është vetëm kjo që po e ngroh planetin? Jo tamam.
Çekuilibri i energjisë së Tokës
Edhe pse grimcat e squfurit që mungojnë po kontribuojnë në ngrohjen e planetit, Toka në tërësi ka thithur më shumë energji sesa po humbet, duke krijuar një çekuilibër energjie. Përveç se squfuri nuk është në gjendje të mbjellë retë, ngrohja e oqeaneve është gjithashtu përgjegjëse për humbjen e mbulesave të ulëta të reve.
Kjo jo vetëm që u lejon oqeaneve më të errëta të thithin më shumë nxehtësi, por gjithashtu vë në zbatim një cikël vicioz ku ngrohja e oqeaneve çon më tej në më pak re dhe më shumë thithje të nxehtësisë. Organizata Botërore Meteorologjike thotë se oqeanet janë ngrohur më shumë se dy herë më shumë në dy dekadat e fundit sesa midis viteve 1960 dhe 2005.
Shkencëtarët nuk kanë qenë shumë të sigurt për rolin e reve në lidhje me emetimet e gazrave serrë, pasi retë janë më të vështira për t’u përfaqësuar në simulimet kompjuterike. Qeveritë kanë vënë në vend plane për të ulur emetimet dhe për të ndaluar ngrohjen me 2.8 gradë Celsius deri në fund të shekullit. Megjithatë, vlerësimet sugjerojnë se me ritmin aktual mund të përfundojmë me një ngrohje prej 3.5 gradë Celsius.
Rreziqet e ndryshimeve klimatike, si thatësirat, përmbytjet, valët e të nxehtit dhe zjarret në pyje, rriten me çdo pjesë të shkallës së ngrohjes. Pra, nëse nuk duam të shohim vite më të nxehta radhazi të regjistruara ndonjëherë, duhet t’i ulim emetimet edhe më shpejt.
/Motilokal.com
