Komisioni Evropian ka avancuar disa procedura të shkeljes ndaj Rumanisë për mosrespektim të rregullave të Bashkimit Evropian, përfshirë detyrimet për sigurinë e operacioneve të naftës dhe gazit në det, mbikëqyrjen e produkteve që lidhen me efiçiencën e energjisë dhe raportimin për objektivat energjetike e klimatike.
Në paketën e tetorit për procedurat e shkeljes, Komisioni Evropian i ka dërguar Rumanisë një opinion të arsyetuar për respektimin e rregullave të BE-së për sigurinë e operacioneve të naftës dhe gazit në det. Sipas Komisionit, Rumania nuk i ka përmbushur plotësisht disa nga detyrimet për parandalimin dhe reagimin ndaj aksidenteve në instalimet detare të naftës dhe gazit, njofton Energy Monitor.
Rregullat evropiane synojnë të ulin rrezikun e aksidenteve të mëdha në operacionet offshore dhe të kufizojnë pasojat e tyre për jetën e njerëzve, mjedisin detar dhe ekonomitë e zonave bregdetare. Komisioni thekson se këto masa kanë rëndësi edhe përtej kufijve të një shteti, pasi një aksident në det mund të shkaktojë pasoja mjedisore dhe ekonomike në vendet fqinje.
Procedura për sigurinë e operacioneve offshore ndaj Rumanisë dhe Polonisë kishte nisur më herët, me letra njoftimi të dërguara në shtator 2021. Tani të dyja vendet kanë dy muaj kohë për t’iu përgjigjur opinionit të arsyetuar dhe për të adresuar mangësitë e identifikuara. Nëse përgjigjja nuk konsiderohet e mjaftueshme, Komisioni mund t’i drejtohet Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian, përcjell Energy Monitor.
Një tjetër çështje lidhet me zbatimin e rregullave për efiçiencën e energjisë dhe etiketimin energjetik të produkteve. Komisioni i ka dërguar Rumanisë një letër shtesë të njoftimit formal, duke kërkuar që vendi të sigurojë mbikëqyrje më efektive të tregut dhe të garantojë se produktet që vendosen në tregun evropian përmbushin kërkesat përkatëse.
Rregullat e BE-së për ekodizajnin përcaktojnë kërkesa minimale për konsumin e energjisë dhe karakteristikat e produkteve, ndërsa etiketimi energjetik u jep konsumatorëve informacion për efiçiencën e tyre. Sipas Komisionit, Rumania nuk i ka përmbushur plotësisht detyrimet për mbikëqyrjen e tregut në këtë fushë.
Procedura për këtë çështje kishte nisur në korrik 2025. Autoritetet rumune kishin njoftuar se do të miratonin legjislacion për përcaktimin e autoriteteve përgjegjëse për mbikëqyrjen e tregut, por Komisioni thotë se këto ndryshime ende nuk janë përfunduar. Rumania ka dy muaj për të ndërmarrë masat e nevojshme, përndryshe procedura mund të kalojë në fazën e opinionit të arsyetuar.
Komisioni ka kërkuar gjithashtu nga Rumania të plotësojë informacionin që mungon në raportet e saj të integruara kombëtare për energjinë dhe klimën. Këto raporte janë pjesë e detyrimeve të vendeve anëtare për të treguar përparimin në zbatimin e planeve kombëtare për energjinë dhe klimën.
Rumania nuk kishte dorëzuar të gjithë informacionin e kërkuar për periudhën 2021–2030 brenda afatit të 15 marsit 2025. Pas një letre njoftimi të dërguar në mars të këtij viti, Komisioni tani ka nxjerrë opinion të arsyetuar ndaj Rumanisë dhe Austrisë, duke u dhënë të dyja vendeve dy muaj kohë për të plotësuar informacionin që mungon.
Raportet kombëtare janë të rëndësishme për monitorimin e objektivave të BE-së për dekarbonizimin, efiçiencën e energjisë, tregun e brendshëm të energjisë, sigurinë energjetike dhe konkurrueshmërinë. Ato i mundësojnë Komisionit të krahasojë progresin e vendeve anëtare dhe të vlerësojë nëse politikat kombëtare janë në përputhje me objektivat e përbashkëta evropiane, njofton Energy Monitor.
Këto zhvillime vijnë në një periudhë kur Rumania po përballet njëkohësisht me nevojën për të shtuar kapacitetet e prodhimit dhe për të modernizuar sistemin e saj energjetik. Vendi po zhvillon projekte të mëdha nga era dhe dielli, sisteme të ruajtjes së energjisë dhe investime në hidroenergji, ndërsa siguria e furnizimit mbetet një prej prioriteteve kryesore.
Vetëm gjatë muajve të fundit, Rumania ka avancuar edhe projekte të reja të energjisë së ripërtëritshme. Eurowind Energy, për shembull, ka siguruar miratime teknike për lidhjen në rrjet të më shumë se 2.3 GW kapaciteteve të reja, që përfshijnë parqe me erë, centrale diellore dhe bateri.
Në këtë kontekst, kërkesat e Komisionit Evropian nuk lidhen vetëm me respektimin formal të rregullave të BE-së. Ato prekin edhe mënyrën se si Rumania planifikon zgjerimin e sistemit energjetik, monitoron produktet që konsumojnë energji dhe raporton për progresin drejt objektivave të saj energjetike dhe klimatike.
