Përdorimi total i energjisë elektrike nga burimet e ripërtëritshme në të gjithë Bashkimin Evropian i është afruar pothuajse 50%, i nxitur nga hidrocentralet dhe, gjithnjë e më shumë, nga energjia diellore.
Austria kryeson BE-në për përdorimin e energjisë elektrike të ripërtëritshme, me përqindjen më të lartë të energjisë që vjen nga burime të gjelbra.
Sipas Eurostat, vendi renditet i pari me gati 90% të energjisë elektrike nga burime të ripërtëritshme, e mbështetur nga 16 hidrocentrale.
Suedia vjen shumë pranë në vendin e dytë me 88%, e furnizuar kryesisht nga energjia e erës dhe uji, ndërsa një tjetër vend nordik, Danimarka, renditet e treta me 80%, falë rrjetit të saj të gjerë të parqeve të erës në tokë dhe në det.
Nivele dukshëm mbi 50% janë regjistruar gjithashtu në Portugali (66%), Spanjë (60%) dhe Kroaci (58%), ndërsa Italia dhe Franca renditen në gjysmën e poshtme të listës, përkatësisht në vendin e 18-të dhe të 21-të në BE.
Përqindjet më të ulëta të përdorimit të energjisë elektrike të gjelbër gjenden në Maltë (11%), Republikën Çeke (18%), Luksemburg (20.5%), Hungari dhe Qipro (24%).
Këto shifra përfshijnë të gjithë energjinë elektrike që vjen nga burime të ripërtëritshme, përfshirë edhe atë të importuar nga jashtë.
Përdorimi i energjisë elektrike të gjelbër në Bashkimin Evropian është rritur ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.
Në vitin 2004, ajo përbënte vetëm 16% të konsumit total të energjisë elektrike. Rreth 10 vite më vonë, kjo shifër u rrit në gati 29%, ndërsa sot qëndron në 47.5%.
A do ta tejkalojë energjia diellore hidroenergjinë si burimi kryesor i energjisë së gjelbër?
Energjia e erës aktualisht përbën pjesën më të madhe të burimeve të ripërtëritshme të përdorura për prodhimin e energjisë elektrike, me 38% të totalit, e ndjekur nga hidroenergjia me 26%.
Megjithatë, burimi me rritjen më të shpejtë është energjia diellore, e cila nga vetëm 1% në vitin 2008 ka kaluar në mbi 23% në vitin 2024, me 304 TWh.
Eksperti i energjisë në Bruegel, Ben McWilliams, i tha Europe in Motion se “është pothuajse e sigurt që energjia diellore do ta tejkalojë hidroenergjinë në vitet e ardhshme”.
“Zhvilluesit po vazhdojnë të ndërtojnë centrale diellore me ritme rekord, ndërsa kapacitetet hidro nuk po rriten,” tha ai, duke shtuar se sa më shumë energji diellore të instalojë Evropa, aq më e mirë do të jetë siguria energjetike.
“Çdo panel i ri diellor ul varësinë nga nafta, gazi dhe qymyri, dhe këto varësi janë kërcënimet e vërteta për sigurinë energjetike evropiane,” theksoi McWilliams.
Varësia e BE-së nga Kina për panelet diellore nuk është problem afatgjatë, thonë ekspertët
Edhe pse shumica dërrmuese e paneleve diellore të instaluara në BE prodhohen në Kinë, McWilliams hodhi poshtë idenë se kjo e bën Evropën më të brishtë përballë tensioneve gjeopolitike.
“Panelet diellore janë një stok, jo një fluks; sapo BE instalon një panel nga Kina, ai mbetet aty përgjithmonë,” tha ai. “Nëse – për çfarëdo arsye – importet e paneleve diellore nga Kina do të ndaleshin, kjo thjesht do të ngadalësonte ndërtimin e kapaciteteve të reja diellore dhe furnizimi do të rritej diku tjetër (përfshirë edhe prodhimin vendas) brenda një periudhe dy-trevjeçare.”
Sipas Solar Power Europe, aktualisht në BE janë 166 kompani aktive në zinxhirin fotovoltaik, ose të energjisë së dritës.
Shumica dërrmuese e tyre ndodhen në Gjermani, ndërsa kapaciteti më i madh i energjisë diellore për frymë prodhohet në Holandë, me rreth 1,044 W në vit.
