Një ekip studiuesish në Institutin e Mikro dhe Nanoteknologjisë (IMN-CNM) në Spanjë ka zhvilluar një material nanostrukturor që mund të ftohë sipërfaqet e ekspozuara ndaj diellit pa konsumuar energji elektrike.
Teknologjia bazohet në ftohjen pasive rrezatuese gjatë ditës (passive daytime radiative cooling), një proces që shfrytëzon aftësinë e disa materialeve për të reflektuar rrezatimin diellor dhe për të larguar nxehtësinë në formën e rrezatimit infra të kuq përmes një dritareje të atmosferës së Tokës.
Për materialin e ri, studiuesit përdorën fluoridin e polivinilidenit (PVDF) dhe krijuan një strukturë tredimensionale në shkallë nano, e cila i jep materialit vetitë e nevojshme optike për ftohje pasive.
Teknologjia u testua jashtë laboratorit gjatë verës së vitit 2025, në çatinë e qendrës kërkimore në Tres Cantos, pranë Madridit. Në kushtet më të favorshme të testimit, materiali arriti një ulje temperature prej 12.9°C krahasuar me kutinë referente, nën rrezatim diellor maksimal prej rreth 962 W/m².
Kjo nuk do të thotë se çdo sipërfaqe e mbuluar me material do të jetë automatikisht 12.9°C më e ftohtë se ajri përreth. Performanca varet nga kushtet atmosferike, ekspozimi ndaj diellit dhe mënyra e përdorimit të materialit.
Një nga avantazhet e teknologjisë është se ajo nuk kërkon energji elektrike për procesin e ftohjes. Studiuesit vlerësojnë gjithashtu se metoda e prodhimit ka potencial për të qenë me kosto të ulët dhe e përshtatshme për shkallëzim industrial.
Sipas ekipit hulumtues, teknologjia mund të përdoret në të ardhmen për çati dhe fasada ndërtesash, ftohjen e pajisjeve elektronike, automjete dhe sisteme personale të menaxhimit të temperaturës.
Megjithatë, teknologjia është ende në fazën e kërkimit dhe zhvillimit dhe nuk përbën ende një zëvendësim të drejtpërdrejtë për sistemet tradicionale të klimatizimit.
Studimi është publikuar në revistën shkencore Nanophotonics.
