Importet e makinave elektrike në Kosovë janë rritur ndjeshëm gjatë viteve të fundit, por përdorimi i automjeteve elektrike mbetet ende në nivele shumë të ulëta krahasuar me vendet evropiane.
Të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë se numri i makinave elektrike të importuara është rritur nga 150 automjete në vitin 2022, në 350 në vitin 2023, 550 në vitin 2024 dhe 590 në vitin 2025.
Trendi ka vazhduar edhe gjatë vitit 2026. Vetëm në janar dhe shkurt të këtij viti, në Kosovë janë importuar edhe 109 automjete elektrike, me një vlerë totale prej rreth 1.7 milionë euro, përcjell Energy Monitor.
Në vlerë monetare, importet e automjeteve elektrike kanë qenë rreth 5.6 milionë euro në vitin 2022, 11.7 milionë euro në 2023, 10.8 milionë euro në 2024 dhe 11 milionë euro në 2025.
Kina dominon tregun
Një nga karakteristikat kryesore të tregut kosovar është pesha e madhe e automjeteve elektrike të importuara nga Kina.
Në dy muajt e parë të vitit 2026, rreth 75% e makinave elektrike të importuara në Kosovë kanë ardhur nga Kina. Për gjithë vitin 2025, kjo pjesë ishte rreth 73%, njofton Energy Monitor.
Kjo tregon se rritja e tregut të automjeteve elektrike në Kosovë po shoqërohet edhe me një ndryshim në origjinën e automjeteve të importuara, në një kohë kur prodhuesit kinezë po zgjerojnë me shpejtësi praninë e tyre në tregjet evropiane.
Megjithatë, pjesa e makinave elektrike mbetet minimale
Pavarësisht rritjes së importeve, automjetet elektrike ende përbëjnë një pjesë shumë të vogël të flotës së automjeteve në Kosovë.
Sipas të dhënave më të fundit të Eurostat të cituara për Kosovën, në vitin 2021 automjetet elektrike përbënin vetëm 0.017% të flotës së veturave të pasagjerëve në vend.
Kjo është dukshëm më pak se në vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Në fund të vitit 2024, përqindja ishte 0.738% në Shqipëri, 0.260% në Maqedoninë e Veriut, 0.232% në Mal të Zi, 0.107% në Serbi dhe 0.047% në Bosnje dhe Hercegovinë. Mesatarja e Bashkimit Evropian ishte 2.219%.
Edhe pse shifrat e Kosovës janë më të vjetra, ritmi i importeve gjatë viteve të fundit tregon se tregu ka filluar të zgjerohet.
Mungesa e një politike të fuqishme mbështetëse
Rritja e importeve po ndodh kryesisht përmes tregut, ndërsa një nga sfidat për përhapjen më të shpejtë të automjeteve elektrike mbetet krijimi i një ekosistemi më të plotë për elektromobilitetin.
Kjo përfshin infrastrukturën e karikimit, politikat fiskale, subvencionet dhe qasjen në automjete me çmime më të përballueshme.
Në vendet ku tranzicioni drejt automjeteve elektrike ka qenë më i shpejtë, mbështetja publike dhe zhvillimi i infrastrukturës kanë luajtur rol të rëndësishëm krahas rënies së kostove të teknologjisë, përcjell Energy Monitor.
Për Kosovën, rritja e importeve tregon se kërkesa për automjete elektrike po krijohet gradualisht. Por, pa zhvillim paralel të infrastrukturës së karikimit dhe politikave që e bëjnë blerjen e automjeteve elektrike më tërheqëse, kalimi nga automjetet me motorë me djegie të brendshme drejt elektromobilitetit pritet të mbetet relativisht i ngadaltë.
Një treg në rritje, por ende shumë i vogël
Të dhënat e importeve tregojnë një ndryshim të qartë: nga 150 makina elektrike në vitin 2022 në 590 në 2025, ndërsa vetëm në dy muajt e parë të vitit 2026 janë importuar edhe 109 të tjera.
Megjithatë, në raport me numrin e përgjithshëm të automjeteve në Kosovë, elektromobiliteti mbetet ende në fazat fillestare.
Në këtë fazë, rritja e importeve është vetëm hapi i parë. Zhvillimi i një tregu të qëndrueshëm të automjeteve elektrike do të kërkojë edhe infrastrukturë të mjaftueshme karikimi, politika mbështetëse dhe integrim më të mirë me sistemin energjetik të vendit.
