Banka Botërore ka miratuar një program financimi prej 600 milionë dollarësh, rreth 526 milionë euro, për zhvillimin e sektorit të gazit në Serbi. Programi do të zbatohet gjatë një periudhe 10-vjeçare dhe synon zgjerimin e infrastrukturës së gazit, rritjen e kapaciteteve të magazinimit dhe forcimin e sigurisë së furnizimit.
Miratimi i financimit vjen pas disa muajsh bisedimesh mes Serbisë dhe Bankës Botërore për një program më të gjerë investimesh në sektorin e gazit.
Programi i ri do të zbatohet në disa faza. Faza e parë do të financohet me 170 milionë euro, ndërsa projekti kryesor në këtë fazë është ndërtimi i gazsjellësit Trupale–Pojate.
Ky segment do të jetë rreth 62 kilometra i gjatë dhe do të lidhë Trupalen, pranë Nishit, me Pojaten, pranë Krushevcit. Ai përbën pjesën e parë të një korridori prej rreth 140 kilometrash që synon të shtrihet më tej drejt Velika Orashes, pranë Velika Planës, njofton Energy Monitor.
Banka Botërore thotë se programi synon të eliminojë pengesat në transmetimin e gazit dhe të rrisë kapacitetet e magazinimit nëntokësor. Pjesë e programit do të jenë edhe reformat në sektor, forcimi i institucioneve dhe përmirësimi i kuadrit rregullator dhe planifikimit.
Në fazat e mëvonshme parashihen kapacitete të reja për magazinimin e gazit, përfshirë projektin e planifikuar Tilva në Vojvodinë, si dhe gazsjellësi Mokrin–Beograd.
Serbia po përpiqet njëkohësisht të zgjerojë lidhjet me vendet fqinje për të diversifikuar burimet e furnizimit. Vendi aktualisht merr pjesën më të madhe të gazit nga Rusia përmes gazsjellësit TurkStream, ndërsa importon edhe gaz nga Azerbajxhani përmes interkonektorit me Bullgarinë.
Programi i Bankës Botërore lidhet edhe me përpjekjet e Serbisë për të rritur mundësinë e importit të gazit jo-rus. Gazsjellësi Trupale–Pojate pritet të ndihmojë në transportimin drejt pjesës qendrore të vendit të gazit që mund të hyjë përmes interkonektorit me Bullgarinë.
Banka Botërore e konsideron gazin si një burim që do të luajë rol kalimtar ndërsa Serbia përpiqet të ulë varësinë nga qymyri dhe produktet e naftës dhe të rrisë përdorimin e burimeve të ripërtëritshme.
Programi do të zbatohet përmes një modeli me disa faza, ndërsa Banka Botërore pret që gjatë tij të përfshihen edhe partnerë të tjerë zhvillimorë dhe sektori privat.
Miratimi i programit prej 600 milionë dollarësh e kthen kështu në një projekt konkret një plan për të cilin Serbia dhe Banka Botërore kishin diskutuar që nga fillimi i këtij viti, me gazsjellësin Trupale–Pojate si investimin e parë të madh.
