Korporata Elektroenergjetike Shqiptare (KESH) ka kontraktuar 145.680 megavatorë energji elektrike për periudhën 2 deri më 15 nëntor, në tri procedura të zhvilluara brenda më pak se dy javësh. Vlera e përgjithshme e blerjeve, e përllogaritur mbi sasitë dhe çmimet mesatare të kontraktuara, arrin rreth 48,7 milionë euro, ndërsa çmimi më i lartë mesatar për një nga lotet ishte 364,90 euro për megavatorë.
Të dhënat e publikuara nga KESH tregojnë se blerjet janë realizuar në gjashtë lote, me çmime mesatare që variojnë nga 285,17 deri në 364,90 euro për MWh. Këto shpenzime pasqyrojnë presionin që krijon varësia nga importi në periudhat kur prodhimi vendas nuk arrin të mbulojë kërkesën për energji elektrike.
Procedura e parë, rezultatet e së cilës u publikuan më 30 tetor, përfshiu tri lote me gjithsej 92.610 MWh. Çmimet mesatare të kontraktuara ishin 338,44 euro, 326,79 euro dhe 285,17 euro për MWh. Vlera e përllogaritur e këtyre blerjeve arrin rreth 31,1 milionë euro.
Në procedurën e publikuar më 2 nëntor, KESH siguroi edhe 31.470 MWh për furnizimet e periudhës 4–8 nëntor. Çmimi mesatar ishte 351,33 euro për 24.000 MWh, ndërsa për 7.470 MWh të tjera arriti në 364,90 euro. Vlera e përgjithshme e këtyre dy loteve ishte rreth 11,16 milionë euro, përcjell Energy Monitor.
Ndërkaq, procedura e tretë, e publikuar më 10 nëntor, përfshiu 21.600 MWh për periudhën 11–15 nëntor, me çmim mesatar prej 297,64 eurosh për MWh dhe vlerë të përllogaritur prej rreth 6,43 milionë eurosh.
Nevoja për këto blerje lidhet drejtpërdrejt me raportin ndërmjet prodhimit vendas dhe konsumit. Sipas të dhënave të Entit Rregullator të Energjisë (ERE), më 8 nëntor Shqipëria prodhoi 10.631 MWh energji elektrike, përballë një konsumi prej 24.020 MWh. Diferenca prej 13.389 MWh u mbulua përmes shkëmbimeve neto me vendet fqinje.
Në këtë ditë, prodhimi vendas mbuloi rreth 44 për qind të konsumit. Një ditë më vonë, situata ishte dukshëm më e favorshme: prodhimi arriti në 20.348 MWh, ndërsa konsumi ishte 24.940 MWh, duke e ulur nevojën për furnizim neto nga jashtë në 4.592 MWh.
Këto luhatje dëshmojnë rëndësinë e prodhimit vendas dhe të disponueshmërisë së kapaciteteve hidrike në përcaktimin e nevojave për import. Në një sistem energjetik ku hidrocentralet kanë rol dominues, kushtet hidrologjike dhe menaxhimi i rezervave ujore ndikojnë drejtpërdrejt në ekspozimin ndaj çmimeve të tregut rajonal.
Presioni shtohet edhe nga çmimet e larta në tregun me shumicë. Më 9 nëntor, tregu shqiptar ALPEX regjistroi çmim mesatar prej 377,35 eurosh për MWh, ndërsa çmimi maksimal gjatë ditës arriti në 600 euro. Më 5 nëntor, çmimi mesatar ishte 375,70 euro, me maksimum prej 700 eurosh për MWh, transmeton Energy Monitor.
Këto janë çmime të tregut me shumicë dhe nuk përfaqësojnë tarifat e paguara drejtpërdrejt nga familjet. Megjithatë, ato ndikojnë në kostot e furnizimit të kompanive dhe në bilancin financiar të sektorit energjetik.
Një aspekt tjetër që mbetet i rëndësishëm është transparenca e procedurave të blerjes. Dokumentet e publikuara nga KESH paraqesin sasitë dhe çmimet e kontraktuara, por nuk identifikojnë furnitorët dhe nuk japin hollësi të plota mbi kushtet e kontratave. Publikimi i këtyre të dhënave do të mundësonte një vlerësim më të qartë të konkurrencës dhe të kostos së furnizimit.
Blerjet e fundit nuk nënkuptojnë automatikisht rritje të tarifave për konsumatorët familjarë, pasi kjo varet nga vendimmarrja rregullatore dhe mënyra se si kostot reflektohen në sektor. Megjithatë, shpenzimet e konsiderueshme për sigurimin e energjisë mund të rëndojnë financat e KESH-it dhe të ndikojnë në nevojat për mbështetje financiare të sektorit publik.
Përtej këtyre tri procedurave, mbetet e rëndësishme të bëhet publike edhe pasqyra e plotë e importeve gjatë vitit 2026, përfshirë sasitë, vlerën e përgjithshme, furnitorët dhe burimet e financimit. Kjo do të ndihmonte në vlerësimin e kostos reale të varësisë së Shqipërisë nga energjia e blerë në tregjet rajonale.
