Tregtimi i energjisë elektrike është bërë një nga aktivitetet me qarkullimin më të madh në Shqipëri, por kompanitë e këtij sektori operojnë me një numër relativisht të vogël punonjësish.
Një nga shembujt kryesorë është NOA Energy Trade, e cila është renditur në vendin e shtatë në listën “Monitor 200” të kompanive më të mëdha në Shqipëri sipas të ardhurave për vitin 2025.
Sipas analizës së revistës “Monitor”, NOA Energy Trade ka deklaruar rreth 27 miliardë lekë të ardhura, ose afërsisht 220 milionë euro, duke u renditur për të dytin vit radhazi në mesin e 10 kompanive me qarkullimin më të madh në vend.
Kompania ushtron aktivitet në tregtimin e energjisë elektrike dhe, sipas të dhënave të publikuara, të ardhurat e saj vijnë nga shitja e energjisë në Shqipëri, tranziti dhe eksporti. NOA deklaron gjithashtu aktivitet në tregjet e Kosovës, Bullgarisë dhe vendeve të tjera të rajonit.
Në analizën e fundit të ankandeve të KEK-ut, të publikuar nga Buletini Ekonomik dhe të trajtuar edhe nga Energy Monitor, NOA Energy Trade rezulton të ketë përfituar energji në vlerë prej rreth 10.7 milionë eurosh gjatë vitit 2025, ose 58.54% të vlerës së ankandeve të analizuara. Së bashku me ETMT Energy, dy kompanitë përbënin rreth 83% të vlerës së energjisë së shitur përmes këtyre ankandeve.
Energjetika rrit qarkullimin, por jo domosdoshmërisht punësimin
Analiza e “Monitor” për 201 kompanitë më të mëdha me të dhëna të disponueshme për të ardhurat dhe shpenzimet e personelit tregon një dallim të madh mes qarkullimit dhe punësimit.
Në 26 kompani, shpenzimet e personelit përbënin më pak se 1% të të ardhurave, ndërsa në 57 kompani të tjera ishin ndërmjet 1 dhe 5%. Në total, rreth 41% e kompanive të analizuara kishin shpenzime personeli nën 5% të të ardhurave.
Sipas analizës, shumica e këtyre kompanive janë në tregti, energji dhe shpërndarje. Kompanitë tregtuese të energjisë mund të qarkullojnë shuma të mëdha përmes blerjes dhe shitjes së energjisë në tregje, pa pasur nevojë për një numër të madh punonjësish.
“Monitor” sjell si shembull një kompani të madhe të prodhimit të energjisë diellore që në vitin 2025 kishte vetëm dy punonjës, ndërsa kishte të ardhura afër 15 milionë euro. Sipas analizës, investimet në energjinë diellore janë intensive në kapital dhe nuk krijojnë domosdoshmërisht numër të madh vendesh pune gjatë fazës së operimit.
Megjithatë, analiza thekson se kjo nuk nënkupton mungesë të ndikimit ekonomik të sektorit. Prodhimi i energjisë rrit kapacitetin vendas, diversifikon burimet e furnizimit dhe krijon të ardhura fiskale përmes tatimeve.
Energjia dhe tregtia dominojnë kompanitë me qarkullim të lartë
Lista e “Monitor 200” tregon se ekonomia shqiptare vazhdon të dominohet nga tregtia, ndërtimi, energjia dhe karburantet. Në dhjetëshen e parë për vitin 2025 janë Kastrati Energy Trade, OSHEE Group, Europetrol Durrës Albania, Gega Oil Group, Big Market, KESH, NOA Energy Trade, Inter Distribution Services, BKT dhe Credins Bank.
Vetë “Monitor” vlerëson se struktura e kompanive më të mëdha pasqyron një ekonomi ku qarkullimi i mallrave dhe kapitalit ka peshë më të madhe sesa prodhimi industrial, inovacioni dhe krijimi i vendeve të punës.
Në këtë strukturë, tregtimi i energjisë është bërë një aktivitet i rëndësishëm. Sipas analizës, qarkullimi i NOA Energy Trade u ndikua edhe nga tregtimi i energjisë në tregjet rajonale, ndërsa në Kosovë kompania është përfshirë në procese të importit dhe shitjes së energjisë elektrike.
Në të njëjtën kohë, të dhënat e “Monitor 200” tregojnë se rritja e qarkullimit nuk përkthehet domosdoshmërisht në rritje të punësimit. Ky është veçanërisht rasti për aktivitetet e tregtimit të energjisë, ku vlera e energjisë së blerë dhe shitur mund të jetë shumë e lartë në raport me numrin e punonjësve që nevojiten për operimin e biznesit.
