Kompania më e madhe kimike në Evropë, BASF, ka paralajmëruar se politikat e reja të Bashkimit Evropian për uljen e emetimeve të karbonit mund të rrisin presionin mbi industrinë evropiane dhe të nxisin zhvendosjen e investimeve jashtë kontinentit.
Sipas drejtuesit ekzekutiv të BASF, Markus Kamieth, planet e Komisionit Evropian për reformimin e sistemit të tregtimit të emetimeve (ETS) rrezikojnë të krijojnë kushte ku kompanitë duhet të angazhohen për investime të mëdha në dekarbonizim para se teknologjitë dhe tregu të jenë të gatshme për t’i bërë ato ekonomikisht të qëndrueshme.
“Kompanive do t’u kërkohet të angazhohen për investime para se të ekzistojnë kushtet për t’i realizuar ato me një rast pozitiv biznesi”, ka deklaruar Kamieth, duke paralajmëruar se rritja e kostove të CO₂ mund ta bëjë Evropën më pak konkurruese për investime të reja.
Një nga shqetësimet kryesore të industrisë lidhet me kostot e larta të teknologjive që konsiderohen të nevojshme për tranzicionin energjetik, veçanërisht hidrogjenin e gjelbër, i cili ende mbetet shumë i kushtueshëm për përdorim në shkallë të gjerë në industrinë e rëndë, përcjell Energy Monitor.
Edhe industria e çelikut ka ngritur shqetësime të ngjashme. Axel Eggert, drejtor i përgjithshëm i shoqatës evropiane të industrisë së çelikut Eurofer, tha se objektivat për uljen e emetimeve nuk mund të zbatohen pa pasur në dispozicion teknologjitë dhe energjinë e nevojshme të pastër.
Komisioni Evropian propozon që kompanitë industriale të vazhdojnë të marrin një pjesë të kuotave falas të karbonit vetëm nëse paraqesin plane konkrete për investime në reduktimin e emetimeve. Sipas propozimit, 80% e kuotave do të jepen gjatë një periudhe pesëvjeçare, ndërsa pjesa tjetër pas realizimit të investimeve të planifikuara.
Kritikët e industrisë argumentojnë se rritja e kostove të karbonit mund të çojë në humbjen e konkurrueshmërisë së Evropës ndaj tregjeve ku energjia dhe prodhimi janë më të lira. Nga ana tjetër, përkrahësit e reformave theksojnë se disa industri nuk kanë investuar mjaftueshëm në dekarbonizim dhe se tranzicioni energjetik kërkon përshpejtim.
Debati vjen në një kohë kur Evropa përpiqet të ulë varësinë nga lëndët djegëse fosile dhe të rrisë përdorimin e energjisë së pastër, ndërsa industria kërkon çmime më konkurruese të energjisë dhe siguri më të madhe për furnizim.
Çështja ka rëndësi edhe për vendet e Ballkanit Perëndimor, ku industria energjetike dhe prodhuese përballet me sfidën e përshtatjes me standardet evropiane të klimës, përfshirë mekanizmin e rregullimit të karbonit në kufi (CBAM) dhe kostot në rritje të emetimeve.
