Mali i Zi po planifikon një transformim të transportit drejt energjisë elektrike dhe karburanteve alternative, përmes Kuadrit të parë Kombëtar për Infrastrukturën e Karburanteve Alternative.
Dokumenti, i hartuar me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian, synon përafrimin e infrastrukturës së transportit të Malit të Zi me standardet e BE-së dhe integrimin e saj me korridoret evropiane të transportit.
Një pjesë e rëndësishme e planit lidhet me elektrifikimin e transportit rrugor. Mali i Zi synon të arrijë të paktën 35 mijë automjete elektrike deri në vitin 2030, ndërsa parashikohet instalimi i rreth 500 pikave të karikimit të ngadaltë dhe 50 pikave të karikimit të shpejtë.
Infrastruktura aktuale është dukshëm më e kufizuar. Sipas dokumentit, në vend janë 94 pika publike karikimi, shumica me fuqi deri në 22 kilovat, ndërsa aktualisht nuk ka pika publike ultra të shpejta me fuqi prej të paktën 150 kilovatësh.
Vëmendje e veçantë i kushtohet rrjetit TEN-T, ku për automjetet e lehta është identifikuar nevoja për rreth 14 qendra karikimi përgjatë rreth 800 kilometrave të rrjetit të analizuar. Synimi është që në korridoret kryesore distanca ndërmjet pikave të karikimit të mos kalojë rreth 60 kilometra.
Plani përfshin edhe elektrifikimin e transportit të mallrave. Mali i Zi aktualisht nuk ka pika të dedikuara për karikimin e kamionëve elektrikë, ndërsa dokumenti vlerëson se përgjatë rrjetit TEN-T nevojiten 11 qendra karikimi me fuqi të lartë dhe kapacitet të kombinuar prej rreth 27 megavatësh.
Një tjetër komponent i planit është hidrogjeni. Mali i Zi aktualisht nuk ka stacione furnizimi me hidrogjen, ndaj dokumenti parashikon fillimisht krijimin e kuadrit ligjor dhe zhvillimin e projekteve pilot, me synim zgjerimin e mëvonshëm të infrastrukturës së furnizimit përgjatë korridoreve prioritare.
Transformimi parashikohet të përfshijë edhe transportin detar. Porti i Barit është pjesë e planeve për zhvillimin e infrastrukturës së karburanteve alternative, përfshirë mundësinë e furnizimit të anijeve me energji elektrike nga toka gjatë qëndrimit në port. Dokumenti shqyrton gjithashtu infrastrukturën për LNG, e cila aktualisht mungon në port.
Në sektorin e aviacionit, planet përfshijnë aeroportet e Podgoricës dhe Tivatit, ku synohet zgjerimi i përdorimit të energjisë elektrike për avionët dhe pajisjet gjatë qëndrimit në tokë.
Në total, dokumenti identifikon 22 masa: 17 për transportin rrugor, tri për transportin detar dhe dy për aviacionin. Masat përfshijnë investimet në infrastrukturën e karikimit përgjatë korridoreve evropiane, karikimin e kamionëve, karikimin e shpejtë në zonat urbane, zhvillimin e hidrogjenit dhe lehtësimin e procedurave për investitorët.
Në rajon, zhvillimi i infrastrukturës së karikimit po shoqërohet edhe me rritjen graduale të numrit të automjeteve elektrike. Një analizë e fundit e Energy Monitor ka treguar se Mali i Zi ka një pjesë ende të vogël të makinave elektrike në flotën e përgjithshme, ndërsa infrastruktura e karikimit mbetet një nga sfidat kryesore.
Kuadri kombëtar synon që kalimi drejt energjisë elektrike dhe karburanteve alternative të mos kufizohet vetëm te automjetet private, por të shtrihet në transportin e mallrave, transportin detar dhe aviacion, në kuadër të përafrimit të Malit të Zi me standardet e Bashkimit Evropian.
